Transakcje pomiędzy małżonkami to koszt firmowy

Przeglądając interpretacje indywidualne, spotkałam się z zapytaniem, które nie budziły nigdy moich wątpliwości, aczkolwiek nie jest to na pierwszy rzut oka takie oczywiste. Chodzi o sytuację, gdy małżonkowie prowadzący przedsiębiorstwa w formie jednoosobowej działalności gospodarczej (mąż ma swoje przedsiębiorstwo, NIP, regon, itp.; żona ma swoją odrębną od męża firmę zarejestrowaną na własne imię i nazwisko). Małżonkowie nie mają rozdzielności majątkowej, oboje mają takie samo nazwisko.

PRAWO

Mąż zamierzał zamówić w firmie żony usługi transportowe. Gdyby osoby te działały w formie spółek (nawet osobowych), wątpliwości by nie było. Tutaj jednakże nie ma odrębności majątkowej. Zarówno przedsiębiorstwo męża, jak i przedsiębiorstwo żony wchodzą do ich majątku wspólnego. Prawnie zatem usługi świadczone byłyby dla tego samego stanu majątkowego. Gdyby chodziło o sprzedaż towaru, nie wystąpiłaby zmiana właściciela. Pytający podatnik miał wątpliwości, czy w takiej sytuacji (wspólny majątek, to samo nazwisko) zakup usług od żony może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów własnego przedsiębiorstwa.

Na szczęście Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 3 października 2014 r., sygn. ITPB1/415-747a /14/AD, nie miał wątpliwości i pozwolił mężowi rozpoznać koszt podatkowy. „Mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane wyżej przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, iż w sytuacji gdy Wnioskodawca oraz Jego żona prowadzą odrębnie działalność gospodarczą, a żona w ramach prowadzonej działalności świadczyła będzie usługi transportowe na rzecz firmy prowadzonej przez Wnioskodawcę, to tego typu usług nie należy kwalifikować jako pracy własnej małżonka, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest to bowiem usługa świa- dczona przez odrębny podmiot gospodarczy – odrębnego przedsiębiorcę. W takiej sytuacji wartość usługi świadczonej przez firmę żony na rzecz firmy prowadzonej przez Wnioskodawcę będzie stanowiła dla Niego koszt uzyskania przychodu, o ile spełnia kryterium celowości wynikające z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie ma przy tym znaczenia – jak już wskazano powyżej – że kontrahentem, od którego Wnioskodawca nabywa usługi, jest jego żona oraz fakt, że samochody do firmy żony zakupione zostaną w czasie istnienia wspólności majątkowej. Poprzez zgłoszenie przez żonę Wnioskodawcy odrębnej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, Wnioskodawca wraz z żoną zdecydowali o tym, że samochody te staną się składnikiem majątkowym działalności żony i to ona opodatkowywać będzie przychody z tego tytułu. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują ograniczenia w zakresie możliwości zawierania umów między małżonkami prowadzącymi odrębne działalności gospodarcze. Jednakże małżonkowie prowadzący odrębne działalności gospodarcze, zawierający umowy między sobą, powinni mieć na uwadze treść przepisów art. 25 i 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczących transakcji między podmiotami powiązanymi.”

Powyższe oznacza, że w przypadku gdy wartość wszystkich usług świadczonych w roku podatkowym (kalendarzowym) przez żonę dla męża przekroczy równowartość w złotówkach kwoty 30 tys. euro, małżonkowie będą zobowiązani do sporządzenia specjalnej dokumentacji cen transferowych. Z uwagi na to, że dokumentacja ta jest bardzo skomplikowana, a brak zawarcia chociaż jednego elementu wymaganego przez prawo powoduje jej nieważność, rekomenduję zgłosić się do doradcy podatkowego o napisanie takiej dokumentacji.

Ustawodawca widzi w takich sytuacjach ryzyko zaniżenia lub zawyżenia podstawy opodatkowania w podatku dochodowym. Powiązania rodzinne mogą bowiem prowadzić do ustalenia cen, jakich nie ustaliłyby ze sobą podmioty obce. Jeżeli u męża występuje wysoki przychód, żona mogłaby sztucznie zawyżyć koszty usług własnych, aby mąż zapłacił niższy podatek. Albo odwrotnie – żona mogłaby otrzymywać niskie wynagrodzenie, żeby nie płacić wysokiego podatku.

Dokumentacja cen transferowych ma pomóc urzędowi skarbowemu zrozumieć sposób ustalenia ceny pomiędzy małżonkami (uwa-żanymi za podmioty powiązane) z uwzględnieniem specyfiki powiązań rodzinnych. Z dokumentacji podatkowej cen transferowych powinna wynikać rynkowa wartość usług, co nie oznacza, że cena tych usług musi być rynkowa. Określenie rodzaju powiązania, funkcji każdego przedsiębiorstwa, ryzyk, i korzyści ekonomicznych wynikających z zawierania umów z ma-łżonkiem może uzasadniać niższą lub wyższą cenę usługi. W przypadku gdy cena usługi dla małżonka jest identyczna jak cena dla pozostałych klientów (lub mocno zbliżona), przedsiębiorca nie jest zwolniony ze sporządzenia dokumentacji podatkowej cen transferowych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.