Transakcje pomiędzy małżonkami to koszt firmowy

Przeglądając interpretacje indywidualne, spotkałam się z zapytaniem, które nie budziły nigdy moich wątpliwości, aczkolwiek nie jest to na pierwszy rzut oka takie oczywiste. Chodzi o sytuację, gdy małżonkowie prowadzący przedsiębiorstwa w formie jednoosobowej działalności gospodarczej (mąż ma swoje przedsiębiorstwo, NIP, regon, itp.; żona ma swoją odrębną od męża firmę zarejestrowaną na własne imię i nazwisko). Małżonkowie nie mają rozdzielności majątkowej, oboje mają takie samo nazwisko.

PRAWO

Mąż zamierzał zamówić w firmie żony usługi transportowe. Gdyby osoby te działały w formie spółek (nawet osobowych), wątpliwości by nie było. Tutaj jednakże nie ma odrębności majątkowej. Zarówno przedsiębiorstwo męża, jak i przedsiębiorstwo żony wchodzą do ich majątku wspólnego. Prawnie zatem usługi świadczone byłyby dla tego samego stanu majątkowego. Gdyby chodziło o sprzedaż towaru, nie wystąpiłaby zmiana właściciela. Pytający podatnik miał wątpliwości, czy w takiej sytuacji (wspólny majątek, to samo nazwisko) zakup usług od żony może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów własnego przedsiębiorstwa.

Na szczęście Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 3 października 2014 r., sygn. ITPB1/415-747a /14/AD, nie miał wątpliwości i pozwolił mężowi rozpoznać koszt podatkowy. „Mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane wyżej przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, iż w sytuacji gdy Wnioskodawca oraz Jego żona prowadzą odrębnie działalność gospodarczą, a żona w ramach prowadzonej działalności świadczyła będzie usługi transportowe na rzecz firmy prowadzonej przez Wnioskodawcę, to tego typu usług nie należy kwalifikować jako pracy własnej małżonka, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest to bowiem usługa świa- dczona przez odrębny podmiot gospodarczy – odrębnego przedsiębiorcę. W takiej sytuacji wartość usługi świadczonej przez firmę żony na rzecz firmy prowadzonej przez Wnioskodawcę będzie stanowiła dla Niego koszt uzyskania przychodu, o ile spełnia kryterium celowości wynikające z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie ma przy tym znaczenia – jak już wskazano powyżej – że kontrahentem, od którego Wnioskodawca nabywa usługi, jest jego żona oraz fakt, że samochody do firmy żony zakupione zostaną w czasie istnienia wspólności majątkowej. Poprzez zgłoszenie przez żonę Wnioskodawcy odrębnej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, Wnioskodawca wraz z żoną zdecydowali o tym, że samochody te staną się składnikiem majątkowym działalności żony i to ona opodatkowywać będzie przychody z tego tytułu. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują ograniczenia w zakresie możliwości zawierania umów między małżonkami prowadzącymi odrębne działalności gospodarcze. Jednakże małżonkowie prowadzący odrębne działalności gospodarcze, zawierający umowy między sobą, powinni mieć na uwadze treść przepisów art. 25 i 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczących transakcji między podmiotami powiązanymi.”

Powyższe oznacza, że w przypadku gdy wartość wszystkich usług świadczonych w roku podatkowym (kalendarzowym) przez żonę dla męża przekroczy równowartość w złotówkach kwoty 30 tys. euro, małżonkowie będą zobowiązani do sporządzenia specjalnej dokumentacji cen transferowych. Z uwagi na to, że dokumentacja ta jest bardzo skomplikowana, a brak zawarcia chociaż jednego elementu wymaganego przez prawo powoduje jej nieważność, rekomenduję zgłosić się do doradcy podatkowego o napisanie takiej dokumentacji.

Ustawodawca widzi w takich sytuacjach ryzyko zaniżenia lub zawyżenia podstawy opodatkowania w podatku dochodowym. Powiązania rodzinne mogą bowiem prowadzić do ustalenia cen, jakich nie ustaliłyby ze sobą podmioty obce. Jeżeli u męża występuje wysoki przychód, żona mogłaby sztucznie zawyżyć koszty usług własnych, aby mąż zapłacił niższy podatek. Albo odwrotnie – żona mogłaby otrzymywać niskie wynagrodzenie, żeby nie płacić wysokiego podatku.

Dokumentacja cen transferowych ma pomóc urzędowi skarbowemu zrozumieć sposób ustalenia ceny pomiędzy małżonkami (uwa-żanymi za podmioty powiązane) z uwzględnieniem specyfiki powiązań rodzinnych. Z dokumentacji podatkowej cen transferowych powinna wynikać rynkowa wartość usług, co nie oznacza, że cena tych usług musi być rynkowa. Określenie rodzaju powiązania, funkcji każdego przedsiębiorstwa, ryzyk, i korzyści ekonomicznych wynikających z zawierania umów z ma-łżonkiem może uzasadniać niższą lub wyższą cenę usługi. W przypadku gdy cena usługi dla małżonka jest identyczna jak cena dla pozostałych klientów (lub mocno zbliżona), przedsiębiorca nie jest zwolniony ze sporządzenia dokumentacji podatkowej cen transferowych.

REKLAMA

REKLAMA