Sportowe życie

Na początku – ale również  w następnych latach – najważniejsza była piłka nożna. Tak mogłoby brzmieć wprowadzenie do  genezy   zorganizowanego sportu w Otwocku.
Mecz OKS w Otwocku. Lata 30. XX w.
Mecz OKS w Otwocku. Lata 30. XX w.

W 1924 roku grupa gimnazjalistów założyła Otwocki Klub Sportowy. Kapitanem drużyny był   Edward Obara. Pierwszym prezesem klubu został Antoni Staszkiewicz.  Mecze  początkowo rozgrywano na placu przy ul. Andriollego (gdzie później została wybudowana piekarnia mechaniczna), a od 1925 roku – na polach zwanych Ługami, które później zostały przecięte ulicą Batorego. Przeciwnikami były inne „dzikie” (niezarejestrowane) okoliczne drużyny, m.in. „Wisła” z Miedzeszyna. Zawodnicy stopniowo zdobyli profesjonalne buty piłkarskie i jednakowe stroje. Klub  najpierw przyjął barwy czarno-białe, ale – jak wspominał Józef Rozinowicz, jeden z zasłużonych sportowców OKS – zmieniono je na czarno-żółte. Były one bardziej praktyczne, gdyż nie wymagały zbyt częstego prania.

W  1929 roku OKS uzyskał oficjalne poparcie władz miasta. Prezesem klubu został burmistrz  Michał Górzyński. Od  1930 roku drużyna OKS  zaczęła uczestniczyć w  oficjalnych rozgrywkach Warszawskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (WOZPN).  Zaczął  od klasy „C”,  dochodząc – na jeden sezon – do klasy „A”. Stopniowo  zaczęto tworzyć również inne sekcje: lekkoatletyczną, tenisa ziemnego, tenisa stołowego, gier sportowych (siatkówki i koszykówki), kolarstwa.   Członkowie   sekcji sportów zimowych w 1934 roku własnoręcznie  zbudowali skocznię narciarską. Nie było ścisłej specjalizacji, dlatego  wielu zawodników (zwłaszcza piłkarzy) odnosiło sukcesy również  w innych dyscyplinach sportowych.  Sekcja dramatyczna organizowała   zabawy i występy, zdobywając fundusze na potrzeby klubu. W latach trzydziestych funkcje  prezesa OKS  pełnili kolejno: Kazimierz Obara, Zbigniew Wyrożębski, Tadeusz Grochalski, Włodzimierz Dziewięcki.
Warunki gry „na Ługach”  tak wspominał Czesław  Zbigniew Wałachowski, który wraz z braćmi Stefanem i  Arkadiuszem należał do czołowych zawodników OKS:  „trawy tam nie było, a piasek, niemal wiślany[…].

W czasie ulewnego  deszczu szpadelkami kopało się rowki do odprowadzenia […] wody. Przeciwne drużyny nie zawsze  znosiły te warunki terenowe, co było naszym atutem”. Piłkarze mogli korzystać z szatni i łazienek w Szkole Powszechnej nr 1.

Od 1936 roku   OKS mecze rozgrywał już na  prawdziwym stadionie, który został wybudowany na gruncie (ok. 10 ha z  folwarku  Anielin) zakupionym przez miasto od hrabiego Władysława Jezierskiego, właściciela dóbr otwockich. Przy budowie boiska i ogradzaniu go drewnianym płotem  pracowała młodzież.  Oprócz boiska do piłki nożnej  wybudowano też boisko do koszykówki, bieżnię i strzelnicę.  Zimą funkcjonowało lodowisko hokejowe.

OKS miał charakter apolityczny. W drużynie piłkarskiej   oprócz  Polaków  występowali  zawodnicy  narodowości  żydowskiej oraz   niemieckiej. Znacznie mniejszymi klubami  polskimi były  „Wicher” i „Strzelec”.

Istniało też kilka klubów żydowskich, najczęściej związanych z  ugrupowaniami politycznymi o zasięgu krajowym. Zapewne  ok. 1925 roku  w Otwocku utworzony został  „Hakoah” (hebr. „siła”), który po kilku latach   się rozpadł.  Część  zawodników założyła nowy klub „Bejtar” związany z ruchem syjonistycznym.  Taki sam  ideowy cel  miał klub „Nordyja”, dą-żący do propagowania sprawności fizycznej przyszłych mieszkańców państwa żydowskiego w Palestynie. Niewykluczone, że otwocki „Bejtar”  zmienił nazwę na „Nordyja”.

W połowie lat trzydziestych największym klubem żydowskim była „Gwiazda”  (w jidysz „sztern”). Faktycznie stanowiła ona sportową przybudówkę  partii Poalej Syjon-Lewica . Zrzeszała  ponad 200 członków należących do kilku sekcji: piłki nożnej, gier sportowych, tenisa stołowego, pływania, gimnastyki. Miała  też sekcję zabaw tanecznych. W 1937 roku władze administracyjne  rozwiązały klub  wskutek podejrzeń o prowadzeni agitacji komunistycznej. Wkrótce decyzja została cofnięta, jednak  „Gwiazda” nie odzyskała dawnego znaczenia.

Z  partią  Poalej-Syjon Prawica  sympatyzowali zawodnicy i kibice klubu „Hapoel” (hebr. „robotnik”). Miał on  lokal przy ul. Koziej 11. Natomiast z socjalistyczną partią „Bund”  związana była  „Jutrznia” ( w jidysz „morgensztern”). Ponadto istniał klub „Wulkan” (przy ul. Andriollego 10),  którym kierował Moszek Zylbersztein.

Henryk Kociszewski –  zawodnik,  a później działacz OKS, ceniony  rzemieślnik, wspominając lata trzydzieste, pisał: „można śmiało powiedzieć, że całe miasto przez cały rok  żyło  sportem”. Nawet jeśli  opinia ta jest przesadna, to jednak  akcentuje ważną sferę zachowań   w przedwojennym Otwocku. Do sportu, niekoniecznie sformalizowanego, garnęło się wiele osób, dla których była to dostępna forma rozrywki.  Oprócz piłki nożnej  dużą popularność zyskały  siatkówka i tenis stołowy. Wyróż-niające się drużyny siatkarski mieli kolejarze, pocztowcy oraz członkowie chóru parafialnego. Odbywały się turnieje o mistrzostwo szkół.  Zima zachęcała amatorów łyżwiarstwa, którzy mieli do dyspozycji dwa duże lodowiska.  Jedno z nich  znajdowało się  na terenie kolejowym, naprzeciw figury Chrystusa, a drugie – na posesji  p. Pełkowej –  przy skrzyżowaniu ulic Kolejowej i Andriollego. Było  ono czynne do późnych  godzin nocnych.     W soboty i w  niedziele Meran był zatłoczony przez  amatorów narciarstwa.

Do połowy lat trzydziestych  działało w Otwocku towarzystwo „Sokół”, które prowadziło również działalność sportową: naukę jazdy na koniu, ćwiczenia gimnastyczne i na przyrządach, a także strzelanie z broni pneumatycznej. Zajęcia prowadzili wykwalifikowani instruktorzy.   Fascynacja sportem udzielała się też najmłodszym. Dlatego w różnych rejonach Otwocka  tworzone były  tzw. dziecięce  kluby sportowe. Miały one swoje nazwy, takie jak: „Burza”, „Jedność”, „Kresowiaczki”, „Utarja”.

Główne źródła informacji:
H. Kociszewski, Z. Wałachowski  – wspomnienia (kopie relacji w podsiadaniu autora); R. Gawkowski, „Największe kluby żydowskie w Otwocku”, „Linia Otwocka” 14 sierpnia 2008;  „Może zwycięży OKS” (wspomnienia J. Rozinowicza, oprac. A. Szymańska-Petryk), „Gazeta Otwocka”  2000 nr  8 i 9;  J. Wiśniewski: „90 lat Otwockiego Klubu Sportowego 1924-2014”, Otwock 2014

REKLAMA

REKLAMA