Nobel z Celestynowa? Czemu nie!

Park Innowacyjny Unipress Celestynów to jeden z najnowocześniejszych ośrodków badawczych w Polsce, w którym stworzono zaplecze laboratoryjne dla rozwoju innowacyjnych technologii wysokociśnieniowych. Ma ono pomóc w przezwyciężeniu trudności, jakie napotykają naukowcy i przedsiębiorcy przy komercjalizacji wyników badań naukowych.
W Parku Innowacyjnym Unipress Celestynów wybudowano  kompleks budynków, w których uruchomiono nowoczesne  laboratoria i pokazowe linie produkcyjne
W Parku Innowacyjnym Unipress Celestynów wybudowano kompleks budynków, w których uruchomiono nowoczesne laboratoria i pokazowe linie produkcyjne

Nie ulega wątpliwości, że wysokie ciśnienie kojarzy się fizykom przede wszystkim z zaawansowanymi technologiami i… Celestynowem. To tu naukowcy
z Polskiej Akademii Nauk, od ponad 40 lat na tyle skutecznie badają właściwości wysokich ciśnień, że Celestynów bezsprzecznie stał się miejscem ważnych i liczących się na świecie osiągnięć w tej dziedzinie fizyki.

Przygoda polskich naukowców z wysokim ciśnieniem rozpoczęła się w 1960 r. od uruchomienia pierwszego laboratorium działającego w ramach Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk (PAN), który mieścił się przy ul. Zielnej, w słynnym gmachu PASTY. Na czele badawczego zespołu stanął wtedy prof. Sylwester Porowski, później wieloletni dyrektor, a obecnie zastępca dyrektora ds. nowych technologii Instytutu Wysokich Ciśnień PAN (IWC PAN). Z tego małego laboratorium powstał w 1972 r. w Celestynowie liczący się na świecie ośrodek naukowy. Fizycy zaczynali bardzo skromnie, badając procesy zachodzące pod ciśnieniem w półprzewodnikach. Dziś Instytut ma na swoim koncie sześć high-techowych firm wykorzystujących nowe technologie i pracuje nad kolejnymi innowacyjnymi rozwiązaniami w oddanym do użytku Parku Innowacyjnym Unipress Celestynów.

Z myślą o nauce i przedsiębiorczości
Idea Parku Innowacyjnego Unipress Celestynów powstała w wyniku analizy doświadczeń z komercjalizacją badań naukowców z IWC PAN.– Zauważyliśmy, że istnieje potrzeba tworzenia miejsc i schematów ułatwiających procesy wdrażania osiągnięć naukowych. Pomoc potrzebna jest w wielu aspektach, m.in. nie ma sieci aktywnych kontaktów między przedsiębiorcami a jednostkami naukowymi. Brakuje usystematyzowanej wiedzy, jak pozyskiwać fundusze z pomocy publicznej oraz od inwestorów prywatnych. Nie ma też odpowiedniej infrastruktury technicznej, aby powstające w laboratoriach pomysły realizować w skali umożliwiającej ocenę ich przydatności do wdrożenia komercyjnego – mówi prof. Izabella Gregory, dyrektor IWC PAN. – Park jest odpowiedzią na wspomniane trudności i bariery związane z komercjalizacją badań naukowych. Ma ułatwiać i przyspieszać procesy komercjalizacji w stosunku do stanu obecnego oraz aktywizować środowisko lokalne przez kreowanie postaw proinnowacyjnych i stwarzanie nowych miejsc pracy – dodaje dyrektor IWC PAN.

Naukowcy na budowę Parku pozyskali z Unii Europejskiej ponad 35 mln zł. W pierwszym, zrealizowanym już etapie wybudowano cztery zespoły budynków, w których będą się mieścić pracownie naukowców, konstruktorów i technologów oraz hale dla laboratoriów i linii doświadczalnych, gdzie będą prowadzone badania związane z innowacyjnymi technologiami (m.in. laboratorium utrwalania żywności wysokim ciśnieniem, laboratorium hodowli kryształów GaN czy laboratorium wytwarzania elementów z materiałów przetwarzanych metodami plastyczności pod ciśnieniem). Wygospodarowane są też powierzchnie na sale seminaryjne i pokazowe, pokoje negocjacyjne, sale szkoleniowe czy pomieszczenia socjalne i techniczne.
Cała infrastruktura będzie dostępna dla firm i instytucji chcących rozwijać swoją działalność w branżach pokrewnych do działalności IWC. Dzięki instalacji specjalistycznych urządzeń i linii doświadczalnych możliwe będzie opracowanie technologii gotowych do wdrożenia przemysłowego. Natomiast zastosowanie modularnej konstrukcji hal laboratoryjno-produkcyjnych umożliwi ich rozbudowę lub zmianę przeznaczenia w miarę zmieniających się potrzeb technologicznych.

Drzwi do rozwoju otwarte!
W piątek, 30 października odbyło się uroczyste otwarcie parku. Uczestniczyli w nim przedstawiciele polskiego i zagranicznego świata nauki, biznesu i władz, m.in. marszałek województwa mazowieckiego Adam Struzik, wiceprezes PAN prof. Paweł Rowiński, rektor Politechniki Warszawskiej prof. dr hab. inż. Jan Szmidt, przewodniczący Rady Powiatu Otwockiego, Dariusz Grajda i wójt Celestynowa Witold Kwiatkowski. Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą odprawioną w intencji uświęconej pracy badawczej, celebrowaną przez ks. Mirosława Wasiaka, proboszcza parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Celestynowie.

Po wspólnej modlitwie zaproszonych gości powitała dyrektor IWC PAN prof. Izabella Gregory, która w kilku słowach przybliżyła działalność instytutu. Głos zabrali również zaproszeni goście. – Innowacyjność, zaawansowane badania naukowe oraz realizacje śmiałych projektów są podstawą szeroko rozumianego postępu cywilizacyjnego i technicznego, który umożliwia prężny rozwój gospodarczy i społeczny każdego regionu. W ostatnich latach coraz większego znaczenia nabierają wszelkie inicjatywy promujące ścisłą współpracę świata nauki i biznesu. To niezwykle cenne i potrzebne, bowiem zdecydowanie ułatwia i przyspiesza wdrażanie rezultatów prac badawczych do technologii przemysłowych, umożliwia pełne wykorzystanie potencjału naukowo-badawczego konkretnego regionu w praktyce – powiedział podczas uroczystości marszałek Adam Struzik.

– Samorząd Województwa Mazowieckiego gorąco popiera wszelkie projekty sprzyjające rozwojowi przedsiębiorczości i innowacyjności w biznesie oraz rozwijaniu owocnej współpracy gospodarczej. Dlatego cieszę się, że tak ważna, zakrojona na szeroką skalę inwestycja mogła powstać właśnie na Mazowszu i otrzymać dofinansowanie ze środków unijnych – podkreślał marszałek Struzik.

– Bardzo cieszymy się z otwarcia Parku Innowacyjnego w Celestynowie. Wierzymy, że powstałe tu zaplecze badawcze pozwoli naszym naukowcom na osiągnięcie kolejnych sukcesów. Gratulując już osiągniętych wyników, miejmy odwagę życzyć sobie Nobla… z Celestynowa – powiedział wiceprezes PAN prof. Paweł Rowiński. Uroczyste otwarcie było także okazją do podziękowań dla osób zaangażowanych w powstanie parku. Wyróżnione grono odebrało z rąk marszałka Struzika listy gratulacyjne.

Prześwietlą kopertę, zakonserwują kobiece mleko
Podczas uroczystego otwarcia parku mogliśmy zapoznać się z osią-gnięciami naukowymi instytutu. Jednym z nich są badania nad promieniowaniem terahercowym (THz) i jego praktycznym wykorzystywaniem. W Celestynowie zaprojektowano i zbudowano bardzo szybki skaner przesyłek pocztowych, wykorzystujący promieniowanie w zakresie THz. Urządzenie powstało we współpracy z polską firmą Orteh.

– Wytworzone urządzenie to szybki i efektywny układ THz do skanowania poczty, który może być sprzężony z taśmą przenośnika. Modułowa konstrukcja urządzenia pozwala na wiele różnych konfiguracji niezbędnych dla różnych zastosowań – mówi prof. Wojciech Knap, kierujacy pracami nad budową skanera. – System oświetla kopertę  promieniowaniem THz (0,3 częstotliwości THz, co odpowiada 1 mm długości fali), które jest kształtowane przy pomocy specjalnego dyfrakcyjnego elementu optycznego (opartego o soczewkę hiperboliczną). Poprzez kopertę  promieniowanie jest kierowane na matrycę soczewek i matrycę detektorów. Każdy detektor to tranzystor polowy, który generuje sygnał elektryczny, a następnie sygnał jest zbierany i przesyłany do komputera przez FPGA. Całe  urządzenie działa i ma proste i intuicyjne oprogramowanie – podkreśla prof. Knap.

Naukowcy pochwalili się również wysokociśnieniową „zimną pasteryzacją” żywności, nad którą pracują od 1993 roku. Metoda ta została uznana za niezwykle obiecujący sposób na konserwację żywności i nowoczesną alternatywę dla konwencjonalnej obróbki termicznej. – Technika ta może być stosowana do szerokiej gamy produktów. Dzięki jej zastosowaniu  jesteśmy w stanie likwidować zagrożenia mikrobiologiczne w przetworach owocowych, sokach czy paczkowanych rybach i szynkach – mówi prof. dr hab. Sylwester Rzoska, kierujący badaniami.

W tej dziedzinie instytut razem z Fundacją Bank Mleka Kobiecego, Warszawskim Uniwersytetem Medycznym, Szkołą Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie i Fundacją Bank Żywności SOS pracuje także nad projektem wysokociśnieniowej konserwacji mleka kobiecego. – Mleko matki ma dla wcześniaków nie tylko znaczenie żywieniowe, ale także terapeutyczne, gdyż pokarm kobiecy zawiera elementy, które wspierają rozwój noworodka. Jeżeli nie jest możliwe karmienie dziecka mlekiem biologicznym mamy, alternatywą powinien być pokarm pozyskany od honorowych dawczyń za pośrednic- twem profesjonalnego banku mleka. Dlatego czynnie zaangażowaliśmy się w program „Laktotechnologia jako odpowiedź na potrzeby żywieniowe noworodków urodzonych przedwcześnie” – mówi prof. Sylwester Rzoska, który zainicjował badania nad zastosowaniem wysokiego ciśnienia do utrwalania kobiecego mleka.

– Dzięki optymalizacji procedury pasteryzacji mleka z wykorzystaniem wysokiego ciśnienia pokarm, który z banku mleka trafia do chorego noworodka, będzie bezpieczny i wartościowy, co przy- czyni się do poprawy jakości leczenia i zdrowia dziecka w przyszłości – dodaje naukowiec.

Nie mniej innowacyjne rozwiązania wymyślono w Laboratorium Ceramiki i Szkła. W ramach prowadzonych badań naukowcy opracowali innowacyjną technologię formowania materiałów z ceramiki metodą prasowania izostatycznego, obróbki mechanicznej wyrobów oraz wypalania ich w piecach do spiekania wysokotemperaturowego do 1800° C. Powstające tam kompozyty dzięki dodaniu cząstek metalu (np. niklu, miedzi czy wolframu) do materiałów ceramicznych (np. tlenku glinu AI2O3, tlenku cyrkonu ZrO2) charakteryzują się mniejszą kruchością (wyższa odporność na pękanie), wolniejszym zużyciem (większa odporność na ściernie), wyższą twardością, lepszą przewodnością cieplną i wyższą wytrzymałością i niezawodnością. Dzięki uruchomionej linii doświadczalnej w Celestynowie produkowane są materiały nowej generacji, które mają zastosowanie w przemyśle motoryzacyjnym, lotniczym, energetycznym, budowlanym (narzędzia tnące) i medycznym (implanty).

  • pan profesor says:

    „Po wspólnej modlitwie …” Aha, polska „nauka” i „naukowosc” 2015. 🙂

One thought on “Nobel z Celestynowa? Czemu nie!”

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

REKLAMA

REKLAMA