Pamięci Poległych Niezwyciężonych

Tej zbrodni nie zapomnimy nigdy! W nocy z 26 na 27 grudnia 1939 roku w odwecie za zabicie dwóch podoficerów Niemcy dokonali egzekucji 107 cywilów. Mieszkańcy i władze Wawra w 76. rocznicę tej tragedii uczcili pamięć ofiar.
Pod pomnikiem Poległym Niezwyciężonym delegacje władz samorządowych, kombatantów, szkół złożyły wieńce i kwiaty, zapalono znicze
Pod pomnikiem Poległym Niezwyciężonym delegacje władz samorządowych, kombatantów, szkół złożyły wieńce i kwiaty, zapalono znicze

To była pierwsza masowa zbrodnia Niemców na cywilnej ludności Warszawy podczas II wojny światowej. W barze Bartoszka, nieopodal stacji kolejowej, dwaj zbiegli z więzienia kryminaliści zabili dwóch niemieckich podoficerów z batalionu budowlanego.

W odwecie w nocy z 26 na 27 grudnia hitlerowcy siłą wyciągnęli z domów mężczyzn w różnym wieku i zagnali ich do Anina, gdzie odbyła się parodia sądu. „Skazanych” wyprowadzono przez tunel pod torami kolejowymi do Wawra. Tam, przy ówczesnej ul. Rubinowej, zastrzelili ich. Ofiarami byli przypadkowi robotnicy, rzemieślnicy, kupcy i pracownicy umysłowi. Uratowali się tylko nieliczni, którym udało się uciec w drodze na egzekucję lub przeżyć pod ciałami zabitych. Dziś dawna ul. Rubinowa nosi nazwę 27 Grudnia. Na terenie, gdzie odbyła się egzekucja, stoją symboliczne krzyże, dwa pomniki z wyrytymi na nich nazwiskami zamordowanych i pomnik Poległym Niezwyciężonym.

W rocznicę tych tragicznych wydarzeń 27 grudnia w anińskim kościele pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski odprawiono mszę w intencji pomordowanych, a po niej odbył się koncert kolęd oraz pieśni patriotycznych z udziałem artystów Teatru Wielkiego Opery Narodowej w Warszawie, przygotowany i prowadzony przez Ryszarda Nowaczewskiego. Później uroczystości przeniosły się na teren symbolicznego cmentarza przy ul. 27 Grudnia (symbolicznego, bo część ciał przeniesiono do grobów rodzinnych, a część spoczywa na Cmentarzu Ofiar Wojny przy ul. Kościuszkowców). Przy pomniku Poległym Niezwyciężonym zgromadzili się mieszkańcy, przedstawiciele władz samorządowych, poczty sztandarowe wawerskich szkół, harcerze, kombatanci. Wartę honorową pełnili policjanci, strażnicy miejscy, członkowie grupy rekonstrukcyjnej.

W tegoroczne obchody bardzo zaangażowali się harcerze Szczepu 147 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej i Grup Zuchowych Błękitni. Zorganizowali grę miejską dotyczącą zbrodni wawerskiej. Uczestnicy przeszli szlakiem, jaki musieli pokonać aresztowani mieszkańcy w drodze na miejsce kaźni.
W tunelu przy stacji PKP Wawer harcerze urządzili wystawę zachowanych fotografii upamiętniających wydarzenia sprzed 76 lat.

REKLAMA

REKLAMA