Historia zaklęta w kamieniu

Mówi się, że cmentarze to historia zaklęta w kamieniu. Przypomina ludzi, którzy żyli wśród nas, a dopóki o nich pamiętamy, pozostają nadal obecni. Otwock, obchodzący w tym roku 100-lecie nadania praw miejskich, również ma swoją historię zaklętą w kamieniu.

JACEK KAŁUSZKO

Otwocki cmentarz parafialny powstał trochę wcześniej niż samo miasto. Jego istnienie zawdzięczamy Zygmuntowi Kurtzowi, właścicielowi majątków Otwock Wielki, Karczew i Ostrówiec. Gdy w 1911 r. powstawała parafia pw. św. Wincentego à Paulo, podarował on kościołowi trzy morgi ziemi na pochówek zmarłych.

Kiedyś główne wejście do nekropolii znajdowało się przy ul. Bema. Najstarsze i najciekawsze groby mieszczą się przy głównej alei ciągnącej się pomiędzy wspomnianą ulicą Bema a ul. Andriollego. Szukając nazwisk znanych i zasłu-żonych otwocczan, warto zwrócić uwagę na nieliczne, ale interesujące architektonicznie nagrobki z ciekawymi inskrypcjami. Są wśród nich również takie, które wymagają pilnej konserwacji. Może w Otwocku, podobnie jak w wielu innych miastach, powstanie odpowiednie stowarzyszenie, które będzie zbierać niezbędne fundusze na ich ratowanie?
Odwiedzając rodzinne groby, warto znaleźć chwilę, by pomodlić się przy pomniku wybitnych mieszkańców. W krótkich notkach przypominamy wybranych z nich.

Burmistrzowie, naczelnicy

Chociaż przed wojną miasto miało dziewięciu burmistrzów, na otwockim cmentarzu nie znajdziemy ich wielu. Spośród zasłużonych samorządowców spoczywają tu m.in.:

  • w grobie rodzinnym Fedorowiczów – Antoni Fedorowicz (+1998), pierwszy prezydent miasta po odrodzeniu się samorządu po 1990 r., żołnierz AK, działacz harcerski i nauczyciel.
  • W grobie rodzinnym Iłowieckich – Stanisław Ostoja Iłowiecki (+1944) – burmistrz Otwocka w 1944 r., żołnierz AK.
  • W grobie rodziny Jobdów – Jan Jobda (+1980), pierwszy burmistrz miasta po 1944 r.
  • Karol Chłond (+1967), sekretarz otwockiego magistratu w latach międzywojennych.
  • Strzeżymir Rawicz-Pruszyński (+1915), założyciel Ochotniczej Straży Ogniowej i jej pierwszy komendant, kierownik artystyczny „Spójni” – najstarszego towarzystwa kulturalnego w Otwocku.
  • Jan Gręda (+1934), naczelnik stacji PKP w Otwocku. Z jego inicjatywy kolejarze ufundowali figurę Chrystusa, która do dziś stoi przy ul. Orlej.
    Lekarze i aptekarze
  • W grobie rodziny Mierosławskich – dr Ludwik Mierosławski (+1945), wielka postać uzdrowiskowego Otwocka. Był m.in. naczelnym lekarzem szpitala powiatowego, lekarzem na stacji Otwock i wybitnym działaczem społecznym.
  • W grobie rodziny Cybulskich – Hipolit Cybulski (+1924), kolejna można postać uzdrowiskowego Otwocka, lekarz naczelny Uzdrowiska m.st. Warszawy w Otwocku (przy ul. Reymonta), pionier nowoczesnych sposobów leczenia gruźlicy, współzałożyciel Towarzystwa Przyjaciół Otwocka, radny pierwszej rady miasta po odzyskaniu niepodległości.
  • W grobie rodziny Czaplickich – dr Władysław Czaplicki (+1922). Był on m.in. ordynatorem sanatorium doktora Geislera i sanatorium Wiśniewskiego, które stosowało najnowocześniejsze metody leczenia gruźlicy, oraz współautorem wydanego w 1906 r. przewodnika po mieście i okolicy.
  • W grobie rodziny Kasperowiczów – Edward Kasperowicz (+1954), miejski radny, autor herbu, wielki działacz społeczny, pomysłodawca założenia kolonii Soplicowo, prezes wielu organizacji.
  • W grobie rodziny Podolskich – Franciszek Podolski (+1901), założyciel i właściciel pierwszej otwockiej apteki, która przez kilkadziesiąt lat działała przy ul. Kościuszki. Tu spoczywają również Stefan Dobraczyński (+1932), prezes Towarzystwa „Spójnia”, współautor przewodnika po Otwocku z 1906 r., oraz Maciej Świerczyński (+2012), autor niezliczonych artykułów o dawnym Otwocku, wieloletni współpracownik „Linii Otwockiej” i „Gazety Otwockiej”.
  • Z najnowszych grobów odnajdziemy miejsce spoczynku dr. Franciszka Walczyńskiego (+2016).

Przedsiębiorcy

  • Franciszek Adamkiewicz (+1951), postać, która rozsławiła miasto swoimi wyrobami cukierniczymi. Prowadzona przez niego kawiarnia ściągała do Otwocka nawet klientów ze stolicy.
  • W grobie rodziny Migdalskich – Helena z Dzikowskich (+1962) oraz Bronisław (+1928), rodzice kpt. Zygmunta Migdalskiego, słynnego dowódcy Dywersji Bojowej Rejonu „Koralewo – Fromczyn” VII Obwodu AK „Obroża” w Ot-wocku. Bronisław Migdalski był znanym mistrzem wędliniarskim i niestrudzonym działaczem społe-cznym wielu organizacji, a także miejskim radnym.
  • Antoni Jarząbek (+1960) – właściciel słynnej otwockiej restauracji, która przez kilkadziesiąt lat działała przy ul. Karczewskiej.

Uczeni

  • Grób rodziny Kalinowskich, m.in.: profesora Stanisława Kalinowskiego (+1946), pioniera badań magnetyzmu ziemskiego i twórcy ośrodka badań magnetycznych w Świdrze, Ewy Kalinowskiej-Widomskiej (+1976), adiunkta w Obserwatorium w Świdrze, Zofii Kalinowskiej (+1983), kierownika Obserwatorium w Świdrze.

Księża i siostry zakonne

  • Kwatera Zakonnic Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo. Wśród pochowanych jest Joanna Zawistowska (+1916), która zmarła jako pierwsza zakonnica nowo powstałej parafii.
  • Kwatera Zgromadzenia Sióstr Benedyktynek Misjonarek. Tu znajduje się mogiła siostry Placydy Genowefy Galan (+2011), która spędziła w zakonie 67 lat.
  • Kwatera Zgromadzenia Sióstr Szkolnych de Notre Dame.
  • Kwatera Zgromadzenia Sióstr św. Elżbiety, gdzie pochowano s. Gertrudę Marciniak (+1962), która z narażeniem życia ratowała żydowskie sieroty w prowadzonym przez siostry przytułku. Została za to uhonorowana medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.
  • W grobowcu rodziny Wolskich – ksiądz kanonik Ludwik Wolski (+1953). Był chyba najbardziej znaną postacią Otwocka. Na opis jego zasług potrzeba osobnego artykułu. Otwocki proboszcz od 1923 r., inicjator budowy kościoła w parafii pw. św. Wincentego à Paulo, za ratowanie Żydów odznaczony medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”, wielki społecznik.
  • Wacław Her (+ 1975), proboszcz parafii św. Wincentego à Paulo, Honorowy Szambelan Ojca Świętego Pawła VI.
  • Zespół grobów księży parafii św. Wincentego à Paulo.
  • Kwatera Zgromadzenia Księży Pallotynów.

Żołnierze

  • n Kwatera wojenna poległych żołnierzy WP i Armii Czerwonej. W sumie pochowano tu 547 osób.
  • n Zbiorowa mogiła pomordowanych w Otwocku przez NKWD i UB w latach 1944-1946. Miejsce spoczynku 397 osób.
  • n Gen. bryg. Julian „Pobóg” Filipowicz (+1945), dowódca Wołyńskiej Brygady Kawalerii we wrześniu 1939 r., żołnierz AK, kawaler Krzyża Virtuti Militari.

Inni znani

  • W grobie rodziny Herbertów znajduje się miejsce wiecznego spoczynku rodziców poety Zbigniewa Herberta: Marii z d. Balabanian (+1980) oraz Bolesława (+1963), obrońcy Lwowa i dyrektora banku w tym mieście.

Artyści

  • Mira Kubasińska (+2005), znana piosenkarka bluesowa i wokalistka zespołu Breakout.
  • Bogdan Stodulny (+1997), znany otwocki malarz. Jego imieniem nazwano salę w Muzeum Ziemi Otwockiej.

Groby symboliczne

  • Por. rez. Stefan Wałachowski – w grobie rodzinnym.
  • Płk. Adam Solski zamordowany w Katyniu, na grobie Anny (+1970), byłej dyrektor LO im. Gałczyńskie-go, i Ewy Solskich (+2010).     n

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s