Czy Żydzi zablokują budowę galerii?

Na wiosnę ma ruszyć budowa Galerii Kupiecka. W ubiegłym tygodniu rozpoczęto grodzenie terenu i rozbiórkę stoisk handlowych. Jednak jeśli w ziemi zostaną znalezione szczątki Żydów zamordowanych podczas likwidacji getta, może to opóźnić, a nawet zatrzymać całą inwestycję.

PRZEMEK SKOCZEK

W internecie huczy od dyskusji na ten temat, pełnych spekulacji, oskarżeń i inwektyw, często argumenty przybierają kuriozalne formy. Także niektóre uwagi inwestora okazały się co najmniej niefortunne. Emocje wzięły górę. My spróbujemy przyjrzeć się sprawie spokojnie i merytorycznie.

Lekcja historii
Teren starego dworca PKS, przez mieszkańców nazywany „Chamskim”, ograniczony ulicami Kupiecką, Staszica i Andriollego, na którym planowana jest budowa wielkiej galerii handlowej, leży na obszarze dawnego getta. Podczas jego likwidacji 19 sierpnia 1942 roku na otwockim Umschlagplatzu zgromadzono około ośmiu tysięcy Żydów, wywiezionych dwa dni później do Treblinki. Jednak wielu zamordowano 19 sierpnia na miejscu, innych wyłapano i sukcesywnie zabijano. „Polowanie” na pozostałych ukrywających się trwało kolejne cztery tygodnie, a na terenie miasta miały miejsce masowe egzekucje. Mówi się o około trzech tysiącach Żydów zabitych w Otwocku. Ich ciała trafiły do mogił w dołach, piwnicach, rowach, studniach.
Większość z nich może być wciąż gdzieś w ziemi. Dowodzi tego choćby znalezisko z czerwca 2014 roku, gdy podczas budowy parkingu przy ul. Kupieckiej wykopano wymieszane szczątki ludzkie i zwierzęce („Linia” pisała o tym w nr 26 z 30 czerwca). Badania potwierdziły, że pochodzą one z okresu II wojny światowej. Stąd uzasadnione obawy, że pobliski teren ruszającej właśnie budowy także skrywa zbiorowe mogiły.

– To rejon wokół dawnych ulic Targowej i Krzywej, gdzie znajdowało się mnóstwo budynków, głównie zamieszkanych przez żydowską biedotę. Zdziwiłbym się, gdyby nie trafiono tam na szczątki – ocenia Sebastian Rakowski, szef Towarzystwa Przyjaciół Otwocka i kierownik Muzeum Ziemi Otwockiej.

Po wojnie ten teren wyrównano, ubito i otwarto tam PAGED, zajmujący się dystrybucją drewna. Firma działała prawie 15 lat. Potem w tym miejscu zbudowano dworzec PKS. Nikt nie zaglądał pod ziemię. Aż do teraz.

Sześć stóp pod ziemią…
– Cała ta dyskusja jest nieco przedwczesna. Nie wiadomo, czy natkniemy się na szczątki. To tylko domysły, gdybanie. Pobliski wykop na ul. Świderskiej, gdzie trwa budowa, pokazał, że nic tam nie ma. Myślę, że u nas będzie podobnie. Teren nie jest objęty ochroną konserwatora ani archeologa – podkreśla Wojciech Krawczyk, inwestor budujący Galerię Kupiecką.

Mimo wszystko temat jest na tyle poważny, że warto się zastanowić, „co by było gdyby”, poznać zasady postępowania w podobnych przypadkach i zawczasu poszukać rozwiązań. Niestety, są znane sytuacje, kiedy to ciężkim sprzętem przewalano ludzkie szczątki bez poszanowania i pozbywano się ich po cichu, aby uniknąć problemów i nie opóźniać inwestycji.

Załóżmy, że podczas kopania zostają odnalezione szczątki. To oznacza konieczność wezwania policji, prokuratury i zawiadomienia konserwatora zabytków, który obejmuje teren swoim nadzorem.

– Już prowadziłem budowę na terenie objętym nadzorem archeologicznym i to nic strasznego – ocenia Krawczyk. – Zapewniam, że jeśli dojdzie do takiej sytuacji, będziemy postępować z poszanowaniem zmarłych i prawa. Niczego nie zaniedbamy. Na czas prowadzonych prac chętnie zaproszę specjalistów do ich obserwacji – dodaje inwestor.

Swoją pomoc zadeklarował już znawca lokalnej historii Sebastian Rakowski. – Jeśli pan Wojciech Krawczyk się zgodzi, z przyjemnością, i oczywiście nieodpłatnie, mogę z ramienia muzeum obserwować prace ziemne – mówi.

Możliwe scenariusze
Co dalej? Ekshumacja, badania archeologiczne, przeniesienie ciał na cmentarz i można wracać do prac budowlanych? Otóż nie jest to takie proste.
Biorąc pod uwagę miejsce, prawdopodobieństwo, że będą to szczątki Żydów, jest ogromne, a jedną z najważniejszych zasad judaizmu jest nienaruszalność grobu. Zmarli muszą w stanie nietkniętym oczekiwać nadejścia Mesjasza. Katolicyzm dopuszcza zlikwidowanie grobu na cmentarzu po 20 latach. Jednak dla każdego wierzącego Żyda naruszenie nietykalności cmentarza oznacza pozbawienie osób tam pochowanych prawa do życia wiecznego. Czy dotyczy to jednak tylko żydowskich cmentarzy, czy też wszelkich grobów i mogił, także w miejscach kaźni? Nie ma w tej kwestii zgodności.

W wywiadzie udzielonym przed kilkoma laty „Dziennikowi Bałtyckiemu” w kontekście podobnego problemu podczas budowy fabryki Jakub Szadaj, przewodniczący Niezależnej Gminy Wyznania Mojżeszowego RP w Gdańsku, mówił: „Miejsce pochówku nie staje się automatycznie cmentarzem. Czym innym jest zakładany na wieczność kirkut, a czym innym obóz koncentracyjny, w którym zamordowano więźniów i wrzucono ich ciała do wspólnego grobu. W Izraelu także stosuje się podobne rozróżnienie. Jeśli na planie nowo budowanej drogi znajduje się cmentarz, wtedy zmienia się plany. Znalezienie nieznanego grobu kończy się jego ekshumacją. […] Jeśli potwierdzi się informacja, że w mogile są pochowani sami Żydzi, to należy zebrać 10 wyznawców judaizmu, którzy odmówią nad szczątkami kadisz, modlitwę za zmarłych, a po ekshumacji przenieść je na cmentarz żydowski”.
Podobnego zdania jest Sebastian Rakowski, który zwraca uwagę, że gdyby nie ekshumowano i nie przenoszono szczątków ofiar Holokaustu, w Warszawie nie zbudowano by metra i nie zrealizowano wielu innych inwestycji.

Co innego usłyszałem jednak w Gminie Żydowskiej, gdzie zaznaczono, że szczątki nie powinny być przeniesione, lecz pozostawione w spokoju, a sam teren w takich przypadkach winien stać się miejscem pamięci. Podano przykład budowy w Płońsku, którą realizowano na działce będącej w granicach dawnego żydowskiego cmentarza. Inwestycja została zatrzymana. Inwestor negocjuje z miastem przekazanie mu w zamian nowej działki.

O opinię poprosiliśmy Naczelnego Rabina Polski. – My, pokolenia po Holokauście, bez względu na wyznawaną religię i pochodzenie, mamy obowiązek pielęgnować pamięć o ofiarach II wojny światowej. W przypadku, gdy jesteśmy pewni, że mamy do czynienia z grobem żydowskim z czasów Holokaustu, powinniśmy go uszanować i nie zakłócać spokoju zmarłych. Jeśli jest to tylko podejrzenie, powinniśmy działać niezwykle ostrożnie, wszelkie podejmowane czynności winny odbywać się pod nadzorem rabinicznym. Niech naszym wspólnym celem będzie pamięć i szacunek dla ofiar niemieckiego ludobójstwa – stwierdza Michael Schudrich.

Czekamy zatem na rozpoczęcie prac. Pogodzenie interesów obu stron, jeśli dojdzie do odkrycia szczątków, może okazać się trudne, ale jak zapewnia Agnieszka Nieradko z Komisji Rabinicznej ds. Cmentarzy:

– Zawsze warto poszukać kompromisu i Biuro Naczelnego Rabina Polski jest na takie rozmowy gotowe.

14 responses to “Czy Żydzi zablokują budowę galerii?

  1. My w Polsce jesteśmy i to Żydzi mają szanować nasze przepisy. Niech sobie zabierają zmarłych na pobliski cmentarz żydowski. Z resztą sanepid nie powinien się na takie coś zgodzić jak w Płońsku

    Lubię to

    • Dokładnie zgadzam się. Ta zaraza panoszy się na całym świecie. Niech wynoszą się tam do siebie do Izraela. To przez Żydów tak źle się dzieje na świecie to oni wywołują nie pokój i te wszystkie wojny. Won z naszego kraju .

      Lubię to

  2. Żydzi lepiej niech nie mieszają!!!I tak już namieszali w dziejach Polski.Tylu Polaków uratowało im życie i za to powinni być wdzięczni.Nie ich plac .Bo w końcu nic w tym Otwocku nie będzie,tylko stare rudery i Wielka dziura.Można to miasto będzie nazwać śmiało Otwock-muzeum.Inne miasta się rozwijają a tu zacofanie,zawsze coś!!!

    Lubię to

    • Stąd, że przed wojną większość mieszkańców Otwocka to byli Żydzi,
      i prawdopodobieństwo, że kości z tamtego okresu (okres można ustalić
      metodą c14) to Żydzi jest duże. Tak samo jak duże jest prawdopodobieństwo, że nie lubili Polaków, a Polacy ich :).
      Ale zostali rozstrzelani przez naszych braci Ukraińców służących wtedy
      w Wehrmachcie. Zresztą w dużym stopniu byli to biedacy, których
      nauczono nienawidzić, tak jak nauczono nienawiści wielu komentujących ten wątek. Szkoda was wszystkich, bo jak by sytuacja się powtórzyła to byście się pozabijali dla kilkuset złotych.
      A życie jest takie krótkie i takie piękne…

      Lubię to

  3. I słusznie…nigdy więcej żadnych galerii i centrów handlowych…wystarczy tego dziadostwa! Mam nadzieję, że władze uszanują szczątki pomordowanych tam Żydów i pozwoli spoczywać zmarłym w spokoju!!! To część naszej kultury…a jak się nie podoba bezmozgim, tępym antysemitom , niech zadbają o swoją edukację# nawet nie czytam tych jadowitym, nienawistnych komentarzy , bo ciśnienie mi się podnosi…obrzydliwe , wredne pseudokatole!!! Nie dziwię się , że Polaków nie cierpią najbardziej…gdziekolwiek się pojawi ta zaraza!!!!

    Lubię to

    • Katia 33 niestety muszę się z Toba zgodzić, pomimo tego, że sama jestem Polką. Jak przeczytałam te durne komentarze to nie mogłam uwierzyć, że ktoś może takie brednie wypisywać. Nie mieliby Żyda za wroga to nienawidziliby Araba Brudasa, Ruska głupka, sąsiada bo ma lepszy samochód albo własną babę.

      Lubię to

  4. Szanowny Pan Redaktor jest chyba mocno nieprzychylny Żydom skoro manipuluje wypowiedzi Gminy. W przykładzie jasno podane jest że w Płońsku natrafiono na cmentarz co zgadza się z opinią Jakuba Szadaja, a więc skąd zwrot „Co innego usłyszałem(…)” ? Szanowna Linio Otwocka, zwykłe niedouczenie i brak logicznego myślenia autora czy może manipulacja mająca na celu zaostrzenie relacji ?

    Lubię to

  5. Naturalnie,że ziemia jest Polska i leży w Polsce,i decyzja należy do Polaków. Tak więc to nie Żydzi powinni blokować budowę galerii ,ale sami Polacy z szacunku do miejsca pochówku Polaków Żydowskiego pochodzenia w tymże Otwocku. Nie jest tak dużo miejsc gdzie pochowano na szybko parę tysięcy rozstrzelanych Polaków Żydowskiego pochodzenia,a więc dajmy spokój akurat temu miejscu i zbudujmy galerię gdzieś indziej moi rodacy Polacy,różnych wyznań. Bardzo proszę Urząd Miasta Otwocka i jego urzędników o szacunek do miejsca kaźni Polaków Żydowskiego pochodzenia. Może Wasz dziadziuś,lub babcia tam leżą przypadkiem? Z poważaniem Dawid Kohn.

    Lubię to

  6. czy w tzw. wielkiej dziurze tez szczatki zablokowaly postep inwestycji? klatwa rabina jakas, czy co, ze cholera nic im nie idzie zrealizowac, ani Lidla, ani galerii w cetrum, teraz na terenie dworca, nie da sie w tym miescie po prostu sie nie da, a TopMarket i Biedronke wcisnac w osiedle na skrzyzowaniu Reymonta i Zeromskiego dalo rade jakims cudem, bez przebudowy skrzyzowania, a co tam, mozna? mozna!

    Lubię to

  7. Dziwi mnie,ze Pan Przemek Skoczek znany dziennikarz z Otwocka zainicjował temat budowy galerii na ulicy Kupieckiej w sposób sugerujący jakoby to Żydzi blokowali prace nad w/wymienioną budową.Panie Przemku poruszył Pan problem,który przecież nie istnieje.Kto tylko trochę czyta prasę otwocką wie,że budowa została zamrożona ponieważ inwestor nie uzyskał jeszcze wszystkich pozwoleń i nie doszło do porozumienia pomiędzy władzami miasta a inwestorem co do wykupu od miasta dwóch działek będących na terenie planowanej budowy.Przytoczył Pan stanowiska środowisk żydowskich co do ich oceny zagospodarowania placu na którym ma stanąć galeria.Każdy ma prawo mieć i wygłaszać swoje poglądy,ale to nie przesądza o przebiegu danej budowy.Nie jestem Żydem i mój stosunek do nich jest powiedziałbym ambiwalentny,ale proszę spojrzeć ile hejtów zostało napisanych pod pańskim artykułem.Czy nie uważa Pan,że przyczynia się Pan do wzrostu niechęci a być może nienawiści pomiędzy narodami?Jest Pan aktywnym żurnalistom i nie chcę posądzić Pana,że chciał Pan po prostu zaistnieć w mediach.
    Co do samej budowy.Mamy jedną czarną dziurę na ul.Powstańców Warszawy gdzie miała powstać duża galeria,a teraz obawiam się ,że powstała druga Czarna dziura.Czy zauważyliście państwo,że tam,gdzie przeprowadzają inwestycje nasi rodzimi inwestorzy tam zawsze są problemy ze szkodą społeczną.Co najgorsze to wydaje się,że nie ma możliwości prawnych,by taki stan rzeczy zmienić.Może nie należy uginać się przed lobby kupieckim w Otwocku broniącym jakoby polskiego majątku a przekazywać inwestycje jednak podmiotom zagranicznym,które by już dawno wybudowały w/wymienione dwie galerie. Galerie i jakieś obiekty około galerii upiększałyby centrum miasta ,w galeriach pracowaliby polscy pracownicy ,mieszkańcy Otwocka korzystaliby z usług galerii ,miasto otrzymywałoby pieniądze z podatków.
    Dziękuję Edward Rotama

    Lubię to

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s