Co skrywają szkolne mury?

Opowiadana w rodzinnym gronie historia okazała się prawdziwa i ma doczekać się szczęśliwego finału. Zamalowany w czasie wojny orzeł wróci na ścianę budynku otwockiej szkoły.

ALEKSANDRA CZAJKOWSKA

Przedwojenne otwockie budynki nadal skrywają wiele tajemnic. Jednym z nich jest gmach Szkoły Podstawowej nr 4 im. J. Piłsudskiego przy ul. Szkolnej. Mało kto wie i pamięta, że na froncie budynku, w miejscu, gdzie jest wnęka i napis „1935” (rok rozpoczęcia budowy szkoły), przed wojną znajdował się wizerunek orła w koronie.

– Jestem absolwentem „Czwórki”, ale nie pamiętam, żeby w tym miejscu był orzeł. Nikt nam nigdy o tym w szkole nie mówił – przyznaje Stanisław Stanaszek, otwocki radny.

– Tę historię po raz pierwszy usłyszałem w latach 80. od swojego stryja Zygmunta Stanaszka. Mieszkał on przy ul. Wroniej niedaleko „Czwórki”. Opowiadał, że na ścianie frontowej budynku szkoły przed wojną znajdował się wizerunek orła w koronie. Może to była mozaika, tego nie wiem. Gdy wybuchła wojna, podobno kwaterowali tam Niemcy. Można przypuszczać, że godło zniewolonego narodu ich raziło. Nie wiem, czy zostało zniszczone, czy tylko zakryte. Stryj opowiadał mi też, że w późniejszych latach udał się do ówczesnego dyrektora szkoły i opowiedział mu, że na ścianie budynku jest zakryty orzeł, ale sprawa ucichła. To były czasy PRL-u, więc być może dlatego… – przypuszcza Stanisław Stanaszek. Jego stryj zmarł, nie doczekawszy się wyjaśnienia tej sprawy.

– Minęły już 24 lata od śmierci stryja, a ta historia cały czas żyje w mojej pamięci – dodaje.

O orle Zygmunt Stanaszek opowiedział nie tylko swojemu chrześniakowi, lecz także najbliższej rodzinie i synom. Pan Stanisław postanowił sprawdzić, czy historia jest prawdziwa, czy godło zostało tylko zamalowane na frontowej ścianie budynku szkoły, czy bezpowrotnie zniszczone i co w tym miejscu rzeczywiście było. – W tym roku szkoła 90-lecie istnienia. To dobra okazja, żeby zainteresować się tą sprawą. Teraz są różne możliwości techniczne, może metodą odkrywkową udałoby się sprawdzić, jak to wygląda, i przywrócić godło na murach szkoły? Po tylu latach chciałbym poznać prawdę i doprowadzić tę sprawę do końca – przyznaje radny.

Z opowieści stryja pana Stanisława nie było do końca wiadomo, w którym konkretnie miejscu na budynku szkoły znajdowało się godło. Na szczęście w Muzeum Ziemi Otwockiej udało się znaleźć zdjęcie, na którym widać orła w koronie „Czwórce”. To potwierdza prawdziwość opowiadanej w rodzinie państwa Stanaszków historii. Archiwalna fotografia pochodzi z 1937 roku.
Nam dzięki pomocy historyka Stanisława Zająca, który na łamach „Linii” przybliża dzieje Otwocka, udało się dowiedzieć, co spowodowało, że orzeł w koronie zniknął z budynku szkoły.

– Na początku 1940 roku starosta otwocki Herman Rupprecht wydał zarządzenie, żeby z gmachów instytucji i budynków użyteczności publicznej usunąć wszystkie godła i szyldy państwa polskiego. W ramach tej akcji w czasie okupacji niemieckiej zapewne usunięto też godło z „Czwórki” – mówi w rozmowie z „Linią” Stanisław Zając.

Radny Stanaszek podzielił się swoją opowieścią na sesji rady miasta. Władze miasta chcą, by wizerunek orła ponownie pojawił się na murach „Czwórki“. – To byłaby chluba dla szkoły, a przy okazji udałoby się spełnić marzenie mojego przodka – mówi Stanaszek. Dzięki pomocy Muzeum Ziemi Otwockiej, dyrekcji i nauczyciela historii ze SP nr 4 oraz fotografa Jerzego Andrasiaka udało się mu zrobić pierwszy krok. Następny należy do władz Otwocka.

Prezydent Jarosław Margielski przyznał, że popiera inicjatywę i gdy tylko w budżecie miasta pojawią się wolne środki, po uzgodnieniu z dyrekcją szkoły będzie można przystąpić do prac odkrywkowych. – Zobaczymy wtedy, czy to była mozaika, czy nie, i zdecydujemy, w jakiej formie przywrócić orła na swoje miejsce – mówi prezydent.

– Jeśli ktoś ma jakieś zdjęcia, zna historię tego godła na szkole, to proszę, żeby kontaktował się z dyrektor SP nr 4 – apeluje do mieszkańców radny.

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.