Chrzań zdrowo

Chrzan to coś więcej niż popularna przyprawa wielkanocna. Warto go mieć pod ręką zawsze, nie tylko od święta. Świetnie sprawdzi się nie tylko jako dodatek do wielu potraw: zup, sosów, kiszonek, lecz przede wszystkim jako naturalne lekarstwo na chore zatoki, kaszel i katar, niestrawność, bóle kręgosłupa, a nawet dolegliwości reumatyczne.

AGATA LEGAN

Walory smakowe chrzanu doceniano już w starożytności, jednak dopiero w IX w. stał się rośliną uprawną, przy czym dla rolników największe znaczenie miały liście tej rośliny, które zabezpieczały żywność, np. mięso, sery lub masło, przed psuciem (konkretnie przed rozwojem bakterii). Okładano nimi również formy do wypieku domowego pieczywa. Korzeń stał się dość szybko popularnym ludowym panaceum – stosowano go m.in. na pobudzenie apetytu, poprawę metabolizmu i pracy pęcherzyka żółciowego, w celu obniżenia poziomu cholesterolu, moczopędnie, przy niestrawności, nieżytach czy pasożytach żołądka, a także do rozrzedzania krwi, np. w profilaktyce zakrzepów. Obecnie nadal cieszy się szczególnym uznaniem wśród lekarzy, a specjaliści medycyny naturalnej zalecają regularne spożywanie go, ale w niewielkich ilościach, tj. maksymalnie 40 g dziennie!, a nawet noszenie w kieszeni małych, obranych kawałeczków surowego korzenia chrzanu, co ma stymulować krążenie, uśmierzać bóle głowy oraz te o podłożu reumatycznym.

Silny skład

Niepozorny korzeń chrzanu jest bogatym źródłem witamin: A, B, B1, B2, B6, C i E oraz całego szeregu składników mineralnych: potasu, wapnia, fosforu, magnezu, żelaza, manganu, sodu, cynku, siarki, jodu i chloru. Ponadto zawiera: błonnik, węglowodany, tłuszcze, olejki eteryczne, flawonoidy i glikozydy. Wśród tych ostatnich wyróżnia się zwłaszcza glikozyd siarkowy – synigryna, który nadaje mu charakterystyczny piekący smak. Naturalne siarczki mają właściwości odkażające i rozgrzewające, dzięki którym chrzan działa jak naturalny antybiotyk. Doskonale sprawdza się przy przeziębieniach, w stanach zapalnych dróg oddechowych, bólu gardła czy kaszlu. Tym bardziej że jest bogaty w olejki lotne, które inhalują i oczyszczają nos oraz zatoki. Inne związki chemiczne rozrzedzają wydzielinę w drogach oddechowych, stymulują ruch rzęsek i ułatwiają odkrztuszanie, a te, które rozgrzewają, wpływają korzystnie na tempo przemiany materii, stymulują wydzielanie soków trawiennych, ułatwiają szczególnie trawienie białek zwierzęcych, potraw ciężkostrawnych i tłustych, zapobiegają zaparciom, wzdęciom i zgadze.

Profilaktyka raka

Kluczowym składnikiem chrzanu są tzw. glukozynolany, rozkładające się na izotiocyjaniany, tu na izotiocyjanian fenetylu i izotiocyjanian allilu. Są to bioaktywne związki, które odpowiadają za silne antynowotworowe właściwości chrzanu. Podobnie zresztą jak w przypadku innych roślin z tej rodziny, np. kapusty, brukselki, kalafiora, brokuła, rzodkiewki, hamują zwłaszcza rozwój raka płuc, pęcherza i przełyku. Okazało się, że spożywanie chrzanu wpływa na znaczne obniżenie ryzyka zachorowania na raka żołądka (do 40 proc.). Co ciekawe, im mniejsza średnica korzenia, tym większa zawartość antynowotworowych substancji. Na ich poziom wpływa także sposób przechowywania (w lodówce) i czas, jaki upłynął od starcia korzenia (świeży jest najbogatszy). Zdolność zwalczania wolnych rodników ma ogromne znaczenie również dla osób chorych na cukrzycę (co więcej – chrzan ma niski indeks glikemiczny), zagrożonych zaćmą, miażdżycą czy demencją.

Przeciwwskazania: wrzody żołądka, refluks i częsta zgaga, schorzenia wątroby, niewydolność nerek.

Rozgrzewający okład ze świeżo utartej miazgi

  • Łagodzi dolegliwości reumatyczne, w tym u chorych na reumatyczne zapalenie stawów. Działanie drażniące wywołuje przekrwienie i efekt cieplny, co zmniejsza ból, obrzęki i przykurcze mięśni. Terapię tę zaleca się także w przypadku zapalenia nerwu kulszowego i bólach w skazie moczanowej.

Chrzan na urodę…

  • Jako jedno z bogatszych źródeł witaminy C przyczynia się do produkcji kolagenu w organizmie, który odpowiada za elastyczność tkanek (w tym za jędrność skóry). Ponadto ze względu na właściwości przeciwzapalne i bakteriobójcze jest stosowany w produkcji specyfików do cery tłustej i trądzikowej. Preparaty na bazie chrzanu pomagają też usuwać przebarwienia, a nawet piegi.

…i dobry nastrój

  • Obecne w korzeniu pirydoksyna i kwas foliowy wpływają pośrednio na odpowiednią produkcję serotoniny – neuroprzekaźnika, od którego zależy nasze samopoczucie. Poza tym współdziałając z magnezem, hamuje rozwój tzw. hormonów stresu.

Leave a Reply

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.