Sygnały chorej trzustki – nie przegap ich!

Trzustka to nieduży, ale bardzo specyficzny narząd, który nawet dla lekarzy wciąż pozostaje zagadką. Produkuje m.in. insulinę, glukagon, peptyd jelitowy i inne hormony odpowiedzialne za gospodarkę cukrową naszego organizmu. Ma zatem kluczowe znaczenie dla jego prawidłowego funkcjonowania, a kiedy choruje, jest jak tykająca bomba, której wybuch może spowodować nieodwracalne szkody. Problem w tym, że najczęściej wcale nie daje objawów, a jeśli już – to w bardzo zaawansowanym stadium choroby

AGATA LEGAN

Podpowiadamy, jak przechytrzyć ten podstępny narząd, na co zwrócić uwagę i kiedy reagować, nawet jeśli miałoby to oznaczać dmuchanie na zimne. Każdy potencjalny, również ten niejednoznaczny, objaw zaburzeń w pracy trzustki warto dokładnie zbadać, zanim stanie się oznaką poważnej choroby. Nie wolno lekceważyć nie tylko bólu samego organu, lecz także np. podejrzanych dolegliwości ze strony układu pokarmowego, kręgosłupa, reakcji skórnych czy przebarwień oczu.

Ból trzustki

Bywa on mylony z bólem brzucha, dlatego warto wiedzieć, czym się wyróżnia – charakterystyczne jest bowiem jego umiejscowienie pod lewym żebrem, częste promieniowanie do kręgosłupa, ciasne opasywanie na tej wysokości czy wrażenie przeszywania tej części pleców. Jest znacznie bardziej rozległy i dotkliwszy niż typowe bóle brzucha. Nawet ostry ból nie musi od razu oznaczać choroby, a być jedynie ostrzeżeniem, że organ został podrażniony, np. przez spożyty w nadmiarze alkohol lub taki, który pochodził z niepewnego źródła, na skutek zatrucia, też chemicznego, lekami lub grzybami, albo po obfitym posiłku, zwłaszcza tłustym i mięsnym – w takich przypadkach pojawia się zwykle w ciągu 30 minut od zdarzenia i ustępuje w ciągu kilku dni. Jeśli jednak trwa dłużej lub pojawia się częściej jako objaw chroniczny, powinien wzbudzić w nas słuszny niepokój i skłonić do wykonania pogłębionej diagnozy. Może to bowiem świadczyć o zapaleniu trzustki, a nawet o zmianach nowotworowych.

Ból kręgosłupa

A konkretnie jego lędźwiowego (środkowego) odcinka. Zazwyczaj obejmuje całą okolicę, czyli nadbrzusze i plecy, jest też ostry, jakby kłujący. Chorzy opisują go jako obręcz ściskającą ciało na wysokości ostatnich żeber i tuż pod nimi – ponieważ właśnie w tym miejscu, w tylnej części jamy brzusznej, znajduje się trzustka, to ją pierwszą należy w takiej sytuacji podejrzewać. Szczególnie jeśli ból pojawia się – tak jak opisany wyżej – po przejedzeniu,  przepiciu, narażeniu się na działanie toksyn itp.

Objawy bólowe chorej trzustki – choć dokuczliwe – są jednak dość czytelne, tymczasem dysfunkcje tego narządu bardzo często nie dają tak jasnych sygnałów i są mylnie odbierane np. jako zatrucie pokarmowe czy reakcje alergiczne, które próbujemy samodzielnie leczyć np. kroplami żołądkowymi, preparatami prebiotycznymi, lekami na bazie węgla lub wapnia czy też ziołami. O ile raczej nie stosujemy silnych specyfików, które mogłyby zaostrzyć nasz stan, o tyle przedłużające się niecelowane kuracje mogą niestety sprawić, że lekka niedyspozycja trzustki – nieświadomie zbagatelizowana – przeobrazi się w końcu w poważny problem zdrowotny.

Inne objawy, które powinny nas zaalarmować:

  • biegunki tłuszczowe – o biegunce mówimy już wtedy, gdy chory oddaje stolec częściej niż trzy razy na dobę, tę tłuszczową odróżnia – jak nazwa wskazuje – wysoka zawartość tłuszczu w wydzielinie, w wyniku czego jest ona jasna, czasem wręcz biała, ma lepką konsystencję (trudno ją spłukać w toalecie) i bardzo brzydki zapach zgnilizny. Już sam kolor i odór powinny zaniepokoić i skłonić do badań, i to jak najszybciej. Nieleczona biegunka, nawet niezwiązana z chorą trzustką, trwa niejednokrotnie wiele tygodni i poważnie osłabia organizm;
  • nudności, wymioty, zgaga lub refluks – szczególnie jeśli utrzymują się dłużej, nie mają rozpoznanych przyczyn i nie przynoszą ulgi, mogą świadczyć o torbieli trzustki;
  • żółtaczka – uwidacznia się poprzez zażółcenie naskórka, błon śluzowych i białek oczu w wyniku zbyt wysokiego stężenia bilirubiny w surowicy. Chociaż nie musi być sygnałem zaburzeń pracy trzustki, u chorych na nowotwór tego narządu występuje aż w 90 proc.;
  • świąd, wysypka, podskórne guzki lub wędrujący rumień nekrolityczny – objawy skórne nie są dostatecznie często kojarzone z chorobami trzustki, choć zazwyczaj im towarzyszą (zwłaszcza rakowi) – mogą mieć różne nasilenie, niekiedy nie są nawet szczególnie uciążliwe, choć utrzymują się przez wiele tygodni. Większą uwagę zwracają bolesne grudki – przejaw martwicy tkanki podskórnej (głównie u osób między 30. a 40. rokiem życia), oraz rumień, który przypomina ten związany z boreliozą, ale tworzy ogniska martwicy – ten ostatni świadczy o glukagonomie – jednym z guzów trzustki;
  • nieuzasadniona utrata masy ciała – gwałtowne chudnięcie, które trudno wytłumaczyć dietą i któremu nierzadko towarzyszy także zanik łaknienia, może być przejawem wielu chorób, w tym ostrego lub przewlekłego zapalenia trzustki, a nawet raka trzustki, i zawsze wymaga postawienia szczegółowej diagnozy.

 

POZNAJ…

Czynniki ryzyka chorób trzustki:

  • choroby dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego,
  • predyspozycje genetyczne,
  • nadużywanie alkoholu,
  • dieta wysokotłuszczowa,
  • nadczynność przytarczyc,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • przyjmowanie niektórych leków,
  • powikłania po infekcji wirusowej lub przebytym zakażeniu pasożytniczym,
  • powikłania po zatruciu toksynami.

Jeśli cokolwiek cię niepokoi, wykonaj następujące badania:

  • badanie palpacyjne trzustki – może je zrobić internista,
  • badania biochemiczne z określeniem aktywności enzymów trzustkowych,
  • USG jamy brzusznej,
  • tomografia z kontrastem,
  • oznaczenie markerów nowotworowych CEA i Ca 19-9,
  • endosonografia – najczulsze z badań, które pomaga wykrywać małe guzy i precyzyjniej określać stopień ich zaawansowania,
  • biopsja – szczegółowe badanie komórek lub fragmentu tkanki z podejrzanego miejsca.

Zostaw komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.