Pielęgnacja blizn

Zabiegi chirurgiczne, cesarskie cięcia, mastektomia, szycie ran, wypadki, poparzenia, trądzik, ospa – nierzadko pozostawiają one ślad w postaci blizn. Do niedawna było tak, że na wszelkie uszkodzenia skóry i powstające w ich wyniku „pamiątki” byliśmy skazani do końca życia, dlatego też musieliśmy je akceptować czy postrzegać jako trofea. Obecnie stosowane metody sprawiają jednak, że blizny stają się mniej widoczne, a nawet można się ich zupełnie pozbyć

AGATA LEGAN

Blizny z pewnością odróżniają nas od innych. Bywają pamiątkami po wypadkach i traumach, ale również po wspaniałych lub szalonych przygodach, dziecięcych ekscesach i innych wydarzeniach pełnych emocji, o których chętnie opowiadamy wnukom. Mogą też być symbolem szczęścia, jak choćby blizny po cesarce czy po mastektomii, która przypomina o zwycięstwie nad nowotworem. Jednak to, jak się z nimi czujemy, jest zawsze sprawą indywidualną: ślad, który jednemu będzie kojarzył się pozytywnie, dla drugiego może być psychicznie trudny do zniesienia – i nie ma to związku z wielkością czy widocznością specyficznej zmiany skórnej.

Na szczęście noszenie blizn nie jest obowiązkowe i jeśli rzeczywiście nam przeszkadzają, mamy do dyspozycji kilka całkiem skutecznych sposobów, żeby się ich pozbyć. Co więcej, czasami jest to wręcz konieczne, ponieważ stanowi problem nie tylko natury emocjonalnej czy estetycznej, lecz także medycznej: dane miejsce jest bolesne lub przeczulone, wdaje się zakażenie lub dochodzi do zrostu tkanek, co skutkuje np. niedrożnością jelit, kłopotami z płodnością czy chronicznymi skurczami. Blizna może też potęgować tzw. przykurcze ograniczające ruchomość stawów – wówczas niezbędny będzie zabieg chirurgiczny.

Od rany do strupka

Blizna powstaje w wyniku naruszenia ciągłości skóry, zarówno właściwej, jak i głębszych warstw. Zazwyczaj oznacza, że w procesie gojenia się rany nastąpiły jakieś nieprawidłowości i miejsce nowej tkanki łącznej zajęła tkanka o niewłaściwej strukturze i kolorze. Dlatego ważne jest, by od pierwszego etapu, czyli tzw. fazy zapalnej (dwie-trzy doby), działać zgodnie z zaleceniami, tj. zadbać o aseptykę, regularnie odkażać ranę, zakładać jałowe opatrunki, unikać podrażnień i – o czym często nie wiemy lub zapominamy – nie pozwolić ranie wyschnąć, wilgotne środowisko pomaga bowiem zachować zdrowe tkanki. Nie wolno również pod żadnym pozorem zrywać strupów – skrzep krwi, którym pokrywa się rana, pełni funkcję naturalnego opatrunku chroniącego przed drobnoustrojami i zapobiegającego utracie płynów. Kolejne etapy to faza oczyszczania i faza odbudowy. To, czy i w jaki sposób organizm będzie w stanie odbudować warstwy skóry, zależy od wielu czynników, m.in. rozległości i głębokości rany, a także wieku pacjenta, predyspozycji genetycznych i innych chorób.

Ważne jest, aby usunąć szwy zgodnie z zaleceniami i odpowiednio pielęgnować powstającą bliznę, tj. nie drażnić sztywnym ubraniem ze sztucznych tkanin, nie drapać, chronić przed słońcem, w tym stosując wysokie filtry UV, używać (przez kilka miesięcy) przepisanych przez lekarza preparatów (maści, plastrów silikonowych itp.), masować bliznę, wykonywać zalecone ćwiczenia poprawiające ruchomość i zapobiegające przykurczom.

Od kosmetyczki do chirurga

Obecnie każdą bliznę da się zmniejszyć, uczynić mniej widoczną lub usunąć. Najtrudniej leczy się zmiany zaniedbane, wieloletnie, szczególnie tzw. przerostowe (wystające poza skórę, wyróżniające się kolorystycznie) oraz bardzo rozległe. Podstawową pielęgnacją, którą prowadzimy od początku i zanim zdecydujemy się na którąkolwiek z innych metod, jest natłuszczanie zmiany skórnej preparatami z witaminami A i E oraz z retinolem (lub silniejszym retinoidem, dostępnym na receptę).

Do najczęściej polecanych i wykonywanych metod terapii blizn należą:

Krioterapia

Polega na głębokim zamrażaniu blizny z użyciem ciekłego azotu. Proces mrożenia (tj. poddawania tkanek działaniu temperatury od -65 do -190ºC) trwa kilkanaście sekund i podczas jednej sesji przeprowadza się go w kilku turach. Polecany raczej przy niewielkich bliznach.

Laseroterapia

Stosunkowo bezpieczna, wciąż doskonalona metoda, która pozwala zmniejszyć bliznę, znacznie ją rozjaśnić i poprawić jej elastyczność. Zabieg trwa krótko, jest niezbyt bolesny, ponieważ wykonuje się go na niskich parametrach, zazwyczaj dla pełnego efektu potrzeba 10 lub więcej sesji. Polecany do zmian co najmniej półrocznych o raczej ciemniejszym kolorycie (laser działa na melaninę).

Masaże i presoterapia

Terapia polega na stosowaniu przewlekłego i miejscowego ucisku na bliznę pod nadzorem lekarza lub specjalisty, np. poprzez noszenie – przez kilka miesięcy po parę godzin na dobę – specjalnego kombinezonu czy opatrunków, które mają redukować powierzchnię występowania blizny. Pracę z blizną po operacji zaleca się rozpocząć niemal natychmiast – odpowiednie techniki pozwalają zmniejszyć opuchliznę i poprawić krążenie. Mobilizację i rozluźnianie mięśni i powięzi prowadzi się stopniowo – najpierw powierzchniowo, potem na głębszych strukturach. Efekty można utrwalać, stosując aplikacje kinesiology tapingu. Metodę tę poleca się szczególnie przy ryzyku zrostów oraz w przypadku blizn o znacznej powierzchni, które mogą potencjalnie utrudniać ruchomość.

Sterydy

To metoda farmakologiczna, która polega na miejscowym ostrzykiwaniu skóry lekiem zawierającym steryd. Sprawia on, że blizna staje się bardziej miękka, elastyczna, płaska, gładsza i dzięki temu mniej widoczna. Terapia trwa zwykle kilka tygodni lub miesięcy. Jest dość skuteczna, ale obciążona ryzykiem skutków ubocznych i nawrotu blizny. Zalecana do redukowania dużych narośli.

Silikon

Preparaty zawierające silikony mogą być stosowane pod różnymi postaciami – w kremach, żelach czy plastrach, tzw. okluzyjnych – poprawiają one uwodnienie naskórka, a jednocześnie hamują transport tlenu i substancji odżywczych w okolice rany, co ogranicza tworzenie się bliznowatej tkanki. W miejscu opatrunku temperatura jest wyższa o ok. 1,7°C i niszczy kolagen, który jest odpowiedzialny za nieprawidłową przebudowę. Plaster można stosować do pięciu dni, ale wskazane jest zdejmowanie go w trakcie zabiegów higienicznych. Polecany jest zwłaszcza do blizn młodych i jako profilaktyka na rany, np. cięcia lub nieduże oparzenia.

Chirurgia plastyczna

Zabieg polega na wycięciu zmiany. Jest to metoda inwazyjna (wykonywana w znieczuleniu) i obarczona dużym ryzykiem nawrotu blizny, choć zwykle mniejszej i mniej widocznej. Polecana jest głównie w przypadku leczenia starych, bardzo rozległych lub niereagujących na inne metody zmian.

Domowe specyfiki na blizny

Warto mieć je pod ręką, nawet jeśli stosujemy inne metody. Działanie naturalnych składników cenią sobie nie tylko zielarki – to świetne wsparcie codziennej pielęgnacji niemal wszystkich zmian skórnych:

  • wyciąg z cebuli,
  • rumianek,
  • nagietek,
  • alantoina,
  • arnika,
  • aloes,
  • olej ze słodkich migdałów,
  • olejek z drzewa herbacianego,
  • macica perłowa,
  • masło shea.

Zostaw komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.