Trzy dzielnice pod ochroną konserwatora?

Pod koniec marca Mazowiecki Wojewódzki Konserwator poinformował o zamiarze włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków kart trzech układów urbanistycznych Soplicowa, Śródborowa i dawnego Letniska Świder. Są obawy, że utrudni to procesy inwestycyjne w tych częściach miasta

SYLWIA WYSOCKA

Na stronie internetowej Urzę-du Miasta Otwocka i w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu na początku kwietnia pojawiło się zawiadomienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o zamiarze włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków kart układów urbanistycznych trzech nieformalnych dzielnic miasta: Soplicowa, Śródborowa i dawnego Letniska Świder. Każda z już dołączonych kart zawiera m.in. szczegółowy opis dzielnicy, jej charakterystykę, stan zachowania, zagrożenia dla układu urbanistycznego i postulaty konserwatorskie.

Wojewódzka ewidencja zabytków jest zdefiniowanym przez konserwatora zbiorem zabytków z terenu województwa, które uznaje on za warte ochrony poza znajdującymi się w niej obowiązkowo obiektami wpisanymi do rejestru zabytków. Społeczny opiekun zabytków w powiecie otwockim Wiktor Lach w rozmowie z „Linią” ocenił, że włączenie przez konserwatora wspomnianych dzielnic Otwocka do wojewódzkiej ewidencji zabytków jest słuszne. Jednocześnie dziwi się, że konserwator nie włączył do ewidencji tzw. dzielnicy Centrum, czyli terenów w centrum miasta po wschodniej stronie stacji kolejowej w Otwocku, a także głównych alei założenia urbanistycznego w Soplicowie, a więc terenów w osi ulic Plac Wolności i 11 Listopada. – Wpisanie dzielnic do ewidencji wojewódzkiej obliguje urząd miasta do włączenia tych obszarów do gminnej ewidencji zabytków, jednak w obecnej sytuacji prawnej trudno jest określić, jakie są oczekiwania konserwatora wobec właścicieli nieruchomości i inwestorów na tych terenach – mówi Lach. – Przygotowywana jest nowelizacja ustawy o ochronie zabytków i opiece nad nimi, która w szczególny sposób uwzględni np. możliwość odwołania się przez właścicieli. Obecnie powoływanie gminnej ewidencji zabytków nie jest pożądane ze względu na niejasne skutki prawne, jakie mogłoby to wywołać – podkreśla.

Sprawa wpisu do ewidencji całych rejonów miasta pojawia się w Otwocku nie po raz pierwszy. Układ urbanistyczny był już wcześniej wpisany nawet do rejestru zabytków, ale zostało to uchylone. Jak informują miejscy urzędnicy, obecnie kolejność działania powinna być następująca: od momentu zawiadomienia wojewódzki konserwator ma 14 dni na dokonanie wpisu, po zrobieniu tego powinien jeszcze raz zawiadomić urząd i mieszkańców o tym, że dokonał wpisu do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Wszystkie obiekty, które są w wojewódzkiej ewidencji zabytków, miasto powinno obowiązkowo wpisać do gminnej ewidencji.

Taka kolej rzeczy mogłaby jednak rodzić bardzo daleko idące skutki dla właścicieli nieruchomości znajdujących się na terenach objętych wpisem, w tym również dla miasta. Poinformował o tym podczas posiedzenia komisji planowania przestrzennego w czwartek, 8 kwietnia sekretarz miasta Piotr Bartoszewski. Podkreślił on, że temat jest kontrowersyjny i był już wcześniej oprotestowywany. – Na pewno jesteśmy za tym, żeby chronić zabytki, ale nie możemy pozbawić się możliwości inwestycyjnych. Gdyby ten układ został wpisany do ewidencji zabytków, wszystkie czynności podejmowane przez miasto lub właścicieli nieruchomości musiałyby odbywać się nie w trybie zgłoszenia, ale pozwolenia na budowę. Konserwator opiniowałby wszystkie czynności. My chcemy, aby na tych terenach zostały wprowadzone plany zagospodarowania przestrzennego, które w stu procentach będą chroniły te fragmenty miasta. To byłby najbardziej właściwy sposób tej ochrony – podkreślił sekretarz. I dodał, że władze miasta wraz z prezydentem Jarosławem Margielskim przygotują stanowisko w tej sprawie, które wkrótce zostanie przedstawione opinii publicznej.

Zapytaliśmy Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie, co w praktyce oznacza włączenie tych obszarów dla właścicieli nieruchomości oraz potencjalnych inwestorów. W odpowiedź otrzymaliśmy informację, że „„Włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków układów urbanistycznych historycznych dzielnic Otwocka obliguje władze samorządowe do ujęcia ich w gminnej ewidencji zabytków. Wykonywanie zadań w zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami stanowi jedno z ustawowych zadań własnych samorządów wszystkich szczebli. Nowelizacja ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 18 marca 2010 r. wprowadziła obowiązek prowadzenia gminnej ewidencji zabytków jako jednego z podstawowych narzędzi sprawowania prawnej ochrony konserwatorskiej na terenie poszczególnych gmin. Prezydent miasta Otwocka od 2018 r. prowadzi intensywne prace nad aktualizacją gminnej ewidencji zabytków, która w swojej obecnej formie pomija znaczną liczbę obiektów o dużej wartości zabytkowej. Objęcie ochroną konserwatorską najcenniejszych historycznie części Otwocka w intencji organu konserwatorskiego stanowi wsparcie w działaniach władz samorządowych oraz umożliwi kontrolę dalszego rozwoju przestrzennego miasta w oparciu o jego walory kulturowe. W praktyce oznacza to, że w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków”.

One thought on “Trzy dzielnice pod ochroną konserwatora?

Zostaw komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.