Dzień, który zmienił nasz świat

79. rocznica zagłady otwockiego getta to, jak co roku, nie tylko oddanie hołdu ofiarom Holokaustu, zarówno tym zamordowanym w Otwocku, jak i wywiezionym do Treblinki, lecz także wydobywanie z mroków niepamięci dawnych mieszkańców miasta.

Przemek Skoczek

– Żaden dzień nie zmienił historii Otwocka tak bardzo jak 19 sierpnia 1942 roku. Wtedy Niemcy wywieźli z Otwocka do obozu zagłady w Treblince około ośmiu tysięcy Żydów, blisko połowę mieszkańców miasta – tymi słowami rozpoczął Marsz Pamięci i Modlitwy Zbigniew Nosowski, przewodniczący Komitetu Pamięci Żydów Otwockich i Karczewskich.

W kameralnych uroczystościach, które odbyły się w czwartkowy wieczór, 19 sierpnia przy rondzie im. Marchlewicza oraz pamiątkowym pomniku przy ul. Reymonta, wzięli udział mieszkańcy, przedstawiciele lokalnych władz i goście, w tym naczelny rabin Polski Michael Schudrich i ks. Wojciech Lemański. Pojawili się też potomkowie dawnych żydowskich mieszkańców, przede wszystkim Karen Kirsten, mieszkanka Bostonu, praprawnuczka Józefa Przygody, który w 1895 roku założył pierwszy w Otwocku „zakład leczniczy dyjetetyczno-hygieniczny dla Izraelitów”. Dzień wcześniej, w środowe popołudnie, dużym zainteresowaniem wśród mieszkańców cieszyło się spotkanie z Karen Kirsten, które odbyło się na terenie Nowego Gurewicza.

Od ubiegłego roku tradycją tych spotkań jest przypominanie dawnych mieszkańców jednej z otwockich ulic. Tym razem była to ul. Polna (dawniej Chłopska), a o jej dziejach opowiedziała zebranym Jadwiga Rakowska z Towarzystwa Przyjaciół Otwocka.

           

– Pierwsze domy postawiono tam na przełomie pierwszej i drugiej dekady XX w. Do II wojny światowej zbudowano ich około 30. Przeważnie były małe, drewniane, parterowe i jednopiętrowe. Piętrowy, murowany budynek stanowił wyjątek. Do naszych czasów tych starych domów ostało się kilka. Natomiast sama ulica Polna, o długości ok. 600 metrów, była i jest w tym samym miejscu, od ulicy Staszica do ulicy Szkolnej. I nadal jest piaszczysta – opowiadała znawczyni lokalnej historii.

Ważnym punktem przy tej ulicy była poradnia przeciwgruźlicza „Dawtil”, (dziś ul. Polna 17). To pierwsza w Otwocku przychodnia dla chorych na gruźlicę Żydów i stacja odmy sztucznej. Otwarto ją w 1928 roku. Cieszyła się dużą popularnością. Z jej porad i zabiegów leczniczych korzystali niezamożni chorzy. Nawet do 40 procent pacjentów otrzymywało tu bezpłatną pomoc lekarską. Z czasem opieką otoczono mieszkańców okolicznych wsi. Z usług poradni „Dawtil” przeciętnie korzystało w roku trzy tysiące osób. Działalność poradni przerwała wojna. W 1940 roku, po utworzeniu getta otwockiego, znalazła się w jego granicach. Mieścił się tu Komitet Kuchni dla Biednych Żydów, działała Kuchnia nr 1 dla biedoty żydowskiej – opowiada Jadwiga Rakowska. Po tych opisach wymieniła długą, liczącą 55 osób, listę mieszkańców. Tych dorosłych, nie wliczono bowiem ich dzieci i wnuków. Przy przedwojennej ulicy Chłopskiej mieszkali i pracowali: rzemieślnicy, kupcy, lekarze, nauczyciele, urzędnicy. Swoją przemowę Jadwiga Rakowska zakończyła słowami: „Mamy obowiązek pamiętania, wdzięczności i szacunku”. Trudno o lepszą puentę.

8 thoughts on “Dzień, który zmienił nasz świat

  • 20 sierpnia 2021 o 22:15
    Permalink

    Tak trzeba o tamtych ofiarach pamiętać i nie zmarnować ich poświęcenia, dlatego TEN TEN Reportaż z TV z 18.SIERPNIa powinien obejrzeć każdy RODZIC i nauczyciel…NIE SZCZEPIMY DZIECI na COVID….NIECH się NIESIE PRAWDA…..https://youtu.be/zrv5XMk9v6A

    Odpowiedz
    • 21 sierpnia 2021 o 23:19
      Permalink

      „nie zmarnować ich poświęcenia” – Ktos sie poswiecil, sic ? Kto ich „poswiecil” ?
      Wypiles moze za duzo wody swieconej ? I co ma covid do getta ? Lecz sie, zdrowia i rozumu zycze.

      A temat wazny. Trzeba pamietac. Swietna Akcja.
      Nastepny rok okragla rocznica. Moze wtedy zaprosic tez jakichs rozsadnych Niemców ?
      (np. „oficjalnych” – ambasada, kosciól (koscioly), dzialacze, dziennikarze itp.),

      Odpowiedz
    • 22 sierpnia 2021 o 11:39
      Permalink

      1) Holokaust 2) Covid, no i 3) imigranci

      4) a pluralistyczny Krym i demokratyczny Donbas
      juz od zawsze rosyjski :-))) Dobrze Ci placa ? :-)))))

      Odpowiedz
    • 22 sierpnia 2021 o 11:44
      Permalink

      Oraz LGBTXYZ oczywiscie, to wszystko powiazane, wiadomo. Pisali w „Iswestiji” i „Komsomolskiej Prawdzie”. 🙂

      Odpowiedz
  • 21 sierpnia 2021 o 01:23
    Permalink

    A rząd Izraela oskarża nas o holocaust.
    Taka jest ich wdzięczność za uratowane życia.

    Odpowiedz
    • 21 sierpnia 2021 o 23:21
      Permalink

      „oskarża nas o holocaust.” Nastepny nawiedzony, ojej.

      Odpowiedz
  • 22 sierpnia 2021 o 11:48
    Permalink

    Nossowski & Co. robią dobrą robotę. Brawo, respekt, dzięki.

    Odpowiedz
  • 2 września 2021 o 23:34
    Permalink

    Z zaciekawieniem oglądałem debatę między Michnikiem i Kwaśniewskim, jaką przeprowadzili pierwszego września w wyborczej..
    Panowie zgodnie uzgodnili, że Polska powinna przeprosić Żydów za holokaust, a świat za rozpętanie II wojny światowej. To są prawdziwi politycy.

    Odpowiedz

Zostaw komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.