Hemoroidy bez wstydu

Hemoroidy czy inaczej guzki krwawnicze to anatomiczna norma – te poduszkowate naczynia żylne są zlokalizowane w odbycie, a ich zadaniem jest uszczelnianie kanału, kontrola gazów i stolca. O chorobie hemoroidalnej (potocznie zwanej hemoroidami) mówimy wówczas, gdy nie funkcjonują one prawidłowo. Problem dotyczy połowy dorosłej populacji, a ryzyko jego wystąpienia wzrasta po 50. roku życia. Kluczową rolę odgrywa tu profilaktyka, którą możemy zacząć już teraz!

AGATA LEGAN

W Polsce odnotowuje się ok. 18 tysięcy nowych zachorowań na hemoroidy rocznie, a to i tak spore niedoszacowanie, ponieważ ze względu na intymność problemu, poczucie wstydu towarzyszące pacjentom i brak zgody na przeprowadzenie badania per rectum (tj. przez odbyt) osoby dotknięte chorobą nie zgłaszają się do lekarza lub robią to późno, w na tyle zaawansowanym stadium, że możliwe do zastosowania skuteczne metody terapii są już znacznie ograniczone.

Co więcej, sytuację nieraz pogarsza fakt, że próbują leczyć się na własną rękę lub – jeszcze gorzej – poszukują rozwiązań w internecie. Tymczasem pierwszymi sygnałami, które powinny skłonić nas do wizyty u specjalisty, są: przewlekłe zaparcia, gęstszy niż dotąd czy też bardziej masywny kał i wyraźne osłabienie mięśni zwieraczy, które utrudnia i wydłuża proces wypróżniania się. Są to objawy, które dopiero zwiastują ewentualne pojawienie się problemu. Według najnowszych zaleceń dotyczących profilaktyki nowotworu jelita grubego (który należy do najczęściej występujących i najpóźniej diagnozowanych) w ramach corocznych badań kontrolnych lekarz pierwszego kontaktu powinien proponować badanie per rectum każdemu pacjentowi po 50. roku życia. W praktyce jednak ze względu na obustronny dyskomfort psychiczny dzieje się to tylko w sporadycznych przypadkach.

Ludzka rzecz

Pierwsze wzmianki o chorobie hemoroidalnej pochodzą z egipskich papirusów sprzed niemal dwóch tysięcy lat! Zetknęła się z nimi również pradawna medycyna chińska i lekarze w starożytnej Grecji i w Rzymie. Nie jest to zatem zjawisko nowe czy nietypowe, wręcz przeciwnie – zaburzenia w obrębie odbytu dotyczą naprawdę dużej części populacji i warto to sobie uświadomić, zanim wstyd powstrzyma nas przed postawieniem właściwej diagnozy i podjęciem profesjonalnego leczenia.

Nie tylko wiek jest tu czynnikiem ryzyka. Pozostałe to m.in. predyspozycje genetyczne, nadużywanie alkoholu, skoki ciśnienia, zła dieta (tj. bogata w sól i tłuszcze nasycone, a uboga w błonnik pokarmowy), przyjmowanie zbyt małej ilości płynów i nieregularne posiłki, siedzący tryb życia, praca związana z długotrwałym siedzeniem, staniem, wielogodzinną jazdą samochodem lub dźwiganiem (szczególnie w niehigieniczny sposób), uprawianie sportów ciężarowych i takich jak jazda konna czy kolarstwo, otyłość, przewlekłe zaparcia lub biegunki, ciąża, wielokrotne porody siłami natury, częste stosunki analne, wzmożony lub chroniczny stres, który ma istotny wpływ na motorykę jelita grubego. Pocieszające jest to, że większość z tych czynników da się zawczasu wyeliminować, a w przypadku rozwoju choroby – trzeba to zrobić.

Pierwszym i najważniejszym, co możemy zrobić, jest zadbanie o picie 2,5 litra płynów na dobę, jedzenie pięciu niedużych posiłków w podobnych odstępach czasowych i co najmniej 30-minutowa aktywność fizyczna, najlepiej na świeżym powietrzu. Jeśli te zmiany nie pomogą w przywróceniu codziennego wypróżniania się i prawidłowej gęstości kału, po konsultacji z lekarzem można zastosować środki przeczyszczające, czopki lub zabiegi typu lewatywa czy tzw. fonowanie (rodzaj mikromasażu dźwiękowego). Ważne są zmiany w higieniczno-toaletowych rytuałach: zmiana pozycji podczas defekacji, zrezygnowanie z papieru toaletowego na rzecz wody (najlepiej korzystać z bidetu lub podmywać się np. nad wanną), unikanie gorących kąpieli w wannie, skrócenie czasu na sedesie do minimum, co oznacza nieprzesiadywanie na nim z gazetą czy telefonem.

Stadia i testy

Przebieg choroby hemoroidalnej podzielono na cztery stadia. W pierwszym pojawiają się krwotoki po defekacji (oznacza to istnienie tzw. hemoroidów wewnętrznych, ale krew w stolcu może być też objawem innych poważnych chorób, w tym raka, dlatego nie warto zwlekać z diagnozą!) i wrażenie niepełnego wypróżnienia. W kolejnym więzadła (tj. poduszkowate struktury) wysuwają się z odbytu podczas defekacji, a potem samoczynnie chowają z powrotem. W trzecim stopniu choroby hemoroidy stają się widoczne na zewnątrz odbytu, ale daje się je jeszcze wprowadzić ręcznie do wewnątrz, co nie jest możliwe w ostatnim, czwartym stadium, gdy umiejscowione są już na stałe w tkance podskórnej wokół odbytu. Takie zmiany zewnętrzne mogą krwawić, uporczywie swędzieć, piec i wywoływać ból. Są to objawy na tyle dokuczliwe, że nawet najbardziej wycofani pacjenci decydują się na podjęcie leczenia. Skutecznym motywatorem bywa również strach przed chorobą nowotworową.

Rozpoznanie hemoroidów – u lekarza pierwszego kontaktu lub proktologa – polega na wywiadzie lekarskim, badaniu fizykalnym jamy brzusznej i okolic krocza, ocenie hemoroidów zewnętrznych, ocenie hemoroidów wewnętrznych w badaniu przezodbytniczym (tzw. per rectum). W 90 proc. przypadków nie jest ono bolesne, choć bywa krępujące. Nie wymaga też przygotowania. Bardziej szczegółowe badania przeprowadza wyłącznie proktolog, a pacjent musi się przygotować (m.in. stosując tzw. mikrowlewki zgodnie ze wskazówkami) do nich nawet dzień wcześniej. Są to: anoskopia (wziernikowanie endoskopem z kamerką na długości 2-5 cm od odbytu), rektoskopia (wziernikowanie do 20 cm od odbytu) i sigmoidoskopia (pozwala zobaczyć końcową część jelita grubego i pobrać fragment błony śluzowej do badania). Osobom po 50. roku życia, zwłaszcza z przypadkami raka jelita grubego w rodzinie i współwystępowaniu innych objawów, takich jak nagła utrata wagi czy anemia, rekomenduje się też wykonanie kolonoskopii (giętki endoskop umożliwia obejrzenie jelita grubego na całej długości, robi się ją w krótkotrwałym znieczuleniu miejscowym).

Typy leczenia

W leczeniu choroby hemoroidalnej najważniejsza jest diagnoza w jak najwcześniejszym stadium. Wówczas można zastosować środki farmakologiczne – czopki, maści, kremy i leki. Większość z nich ma w składzie podobne substancje czynne: przeciwbólowe, przeciwzapalne, wzmacniające i uszczelniające naczynia. Najczęściej są to: kasztanowiec o działaniu ściągającym, tribenozyd, który zapobiega stanom zapalnym, czy znieczulająca lidokaina. Nieraz zaleca się spożywanie dużej ilości błonnika w postaci suplementacji. Farmakoterapię stosuje się zwykle nie dłużej niż 10 dni.

Przy długo utrzymujących się hemoroidach konieczne jest leczenie bardziej inwazyjne. Trzeba mieć jednak na uwadze, że niezależnie od wybranej metody objawy mogą nawracać i po kilku latach zabieg trzeba będzie powtórzyć. Najczęstsze metody zabiegowe to: gumkowanie (metoda Barrona, na hemoroidy zakłada się gumowe opaski, zamykając do nich dopływ krwi, powoduje to martwicę i odpadnięcie guzka), ostrzykiwanie środkami, które zamykają naczynia żylaka, wymrażanie lub niszczenie tkanki hemoroidalnej laserem czy falami radiowymi o wysokiej częstotliwości. Bardziej zaawansowaną metodą jest kontrolowane dopplerem podwiązanie tętnic hemoroidalnych (DGHAL).

W ostatnim stadium choroby pacjent nie ma już wyboru i konieczna okazuje się klasyczna operacja. Chociaż jest to zabieg stosunkowo bezpieczny, to jednak należy do inwazyjnych, a do powikłań dochodzi aż w 15 proc. przypadków. Należą do nich: zwężenie odbytu, kłopoty z trzymaniem stolca, przetoka odbytu czy wywinięcie śluzówki.

 

Zapobiegaj!

  • Jedz produkty bogate w błonnik pokarmowy, tj. z pełnego ziarna, warzywa, strączki itp.
  • Unikaj produktów, które mogą wywoływać zaparcia, np. czekolady, oraz takich, które mogą podrażnić przewód pokarmowy, np. ostrych, alkoholu czy mocnej kawy.
  • Dbaj o prawidłowe nawodnienie organizmu.      
  • Codziennie chodź na spacery, uprawiaj umiarkowaną aktywność, często zmieniaj pozycje.

 

Nie trzymaj stolca

  • Unikaj dźwigania ciężkich przedmiotów, a jeśli musisz to zrobić – zachowuj poprawną postawę.
  • Rób nasiadówki w ciepłej wodzie z domieszką kory dębu lub nagietka.
  • Zastąp papier toaletowy wodą lub ewentualnie chusteczkami dla niemowląt.
  • Nie przesiaduj na sedesie.
  • Nie noś zbyt obcisłej bielizny, ze sztucznych i nieoddychających materiałów.

Zostaw komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.