Rumianek, czyli pachnąca łagodność

Rumianek pospolity czy lekarski to jedna z najbardziej rozpoznawalnych roślin zielarskich na świecie. Jej charakterystyczne kwiatki mają postać niedużych koszyczków z żółtym środkiem i podłużnymi białymi płatkami. Rosną dziko na łąkach, polach, leśnych polanach, trawnikach, przydrożach, nieużytkach, są też sadzone w parkach czy przydomowych ogródkach. Od setek lat znajdują zastosowanie w lecznictwie i kosmetologii

AGATA LEGAN

Niewielkie wymagania glebowe oraz zdolność adaptacji sprawiły, że chociaż rumianek pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego, obecnie występuje na niemal całym globie poza Afryką czy Antarktydą. Od zarania dziejów stanowi cenny surowiec leczniczo-pielęgnacyjny. W tych celach zbiera się świeżo rozwinięte kwiatostany rośliny (kwitnie od końca maja do końca sierpnia), które można stosować zarówno od razu, jak i po uprzednim wysuszeniu.

Za właściwości prozdrowotne ziela odpowiada jego bogaty skład chemiczny, m.in. znacząca ilość olejku eterycznego, szereg witamin i minerałów, antyalergiczne chamazuleny i alfa-bisabolole (tym cenniejsze, że dość rzadko występujące w roślinach), flawonoidy, fitosterole, fenolokwasy, spiroeter, cholina, garbniki, katechiny, poliacetyleny, związki kumarynowe, polisacharydy śluzowe itd. Rumianek stosuje się wewnętrznie i zewnętrznie, najczęściej przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych, w tym stanach zapalnych, bólach czy skurczach, a także ranach, zmianach i schorzeniach skórnych, reakcjach alergicznych, infekcjach i w wielu innych przypadkach.

Lista wskazań

Kwiatostany rumianku wykazują m.in. silne właściwości przeciwzapalne, działają rozkurczająco na mięśnie gładkie, dezynfekują, neutralizują toksyny i pobudzają przemianę materii, również tę w skórze. Przy tak szerokim spektrum możliwości nie dziwi więc, że lista wskazań do stosowania różnego rodzaju preparatów z tej rośliny jest naprawdę imponująca. Do najczęstszych należy łagodzenie wszelkich stanów zapalnych. Za hamowanie ich powstawania odpowiadają składniki bioaktywne, w tym olejki eteryczne (bisabolol, azuleny, spiroeter) oraz flawonoidy. W starożytności sięgano po nie do leczenia bólów kostnych i nerwobóli. Obecnie zalecane są do użytku wewnętrznego przy wszelkich zapaleniach układu oddechowego (gardła, jamy ustnej, przeziębieniach), pokarmowego (jelit, żołądka), dróg moczowych (przydatków, pęcherza). Zewnętrznie stosuje się je w formie okładów, kompresów, nasiadówek lub kąpieli w stanach zapalnych spojówek, wspomagająco przy leczeniu jęczmienia, odleżyn, żylaków (w tym hemoroidów), ran, wysypek, obrzęków, oparzeń czy skórnych reakcji alergicznych jako środek antyseptyczny, który blokuje wydzielanie histaminy (siła działania rumianku jest porównywalna z preparatami zawierającymi glikokortykosteroidy, jak choćby popularny hydrokortyzon). Warto wiedzieć, że przy infekcjach górnych dróg oddechowych rumianek można również stosować do inhalacji.

Robienie okładów z rumiankiem lub używanie innych środków mających go w składzie (kremów, maści) w przypadku trudno gojących się ran, oparzeń słonecznych czy owrzodzeń ma jeszcze tę dodatkową zaletę, że obecne w nich związki – chamazulen i bisabolol – działają hamująco na rozwój bakterii i grzybów, a zatem zapobiegają rozwojowi ewentualnych zakażeń.

CIEKAWOSTKA:

Rumiankowy olejek eteryczny okazał się skuteczny m.in. w walce z bakterią Staphylococcus aureus (gronkowca złocistego) i drożdżakiem Candida albicans (wywołuje grzybicę).

W obrębie układu pokarmowego rumianek działa łagodząco i protekcyjnie także w przypadku:

  • wrzodów – bisabolol zmniejsza uszkodzenia błony śluzowej żołądka,
  • biegunki – redukuje nadmierne skurcze i skraca czas jej trwania,
  • wzdęć – jest skutecznym środkiem wiatropędnym,
  • innych problemów trawiennych – dzięki flawonoidom i pochodnym kumaryny poprawia przepływ żółci w przewodach żółciowych, a wypity po ciężkostrawnym posiłku przyspiesza jego strawienie, zapobiega również nadkwaśności żołądka i nadmiernemu wydzielaniu soku żołądkowego,} kolki i bólów brzuszka u niemowląt – działa kojąco i spazmolitycznie,
  • cukrzycy – chroni trzustkę i zapobiega nadmiernemu wzrostowi glukozy we krwi.

Dla skóry i nerwów

Właściwości rozluźniające rumianku mają niebagatelny wpływ także na układ nerwowy, pomagają bowiem odprężyć się i uspokoić. To zasługa m.in. spiroeteru i związków kumaryny, ale nie bez znaczenia jest przy tym przyjemny zapach ziela. Ciepłą, aromatyczną kąpiel z dodatkiem naparu z tych kwiatków zaleca się zwłaszcza po męczącym czy stresującym dniu lub w okresach spadku formy psychicznej. Relaks w rumiankowej kąpieli to również dobry sposób na łatwiejsze zaśnięcie i spokojniejszą noc. Dodatkowo można jeszcze włożyć garść suszonych kwiatków do poszewki na poduszkę.

Co więcej, okazało się, że rumianek wykazuje działanie przeciwdepresyjne i zwalczające lęki. Dzieje się to za sprawą apigeniny – substancji należącej do flawonoidów – która hamuje wiązanie flunitrazepamu (benzodiazepiny), co prowadzi do powstania efektu przeciwlękowego. Ten łagodzący wpływ ziela na układ nerwowy może być bardzo przydatny w walce z zespołem napięcia przedmiesiączkowego – picie rumianku w tym właśnie czasie sprawia, że objawy emocjonalne stają się mniej dotkliwe, a ponadto – dzięki wspomnianym właściwościom przeciwskurczowym – przynosi ulgę również w bólu fizycznym.

Rumiankową łagodność doceniono także w przemyśle kosmetycznym. Roślina jest powszechnym składnikiem kosmetyków dla dzieci i niemowląt, kremów (np. na noc), maści, żeli pod oczy (usuwa zaczerwienienia, opuchliznę i tzw. worki), szamponów, toników (szczególnie do cery trądzikowej i skłonnej do podrażnień), płynów do kąpieli, maseczek do twarzy, past do zębów (ze względu na działanie przeciwzapalne i antybakteryjne są one zalecane np. przy nad-wrażliwych dziąsłach) oraz wielu innych preparatów. Domowe napary można stosować np. do przygotowania parówek, kompresów, przemywania skóry dotkniętej trądzikiem czy grzybicą, przy owrzodzeniach, oparzeniach, świądzie, a nawet w przypadku problemów z nadpotliwością. Są skuteczne, ale na tyle delikatne, że można ich z powodzeniem używać na co dzień do pielęgnacji miejsc intymnych, również w przypadku stanów zapalnych tych okolic, podrażnień czy zaczerwienień. Ekstrakt z kwiatów ma nie tylko silne działanie antyseptyczne, lecz także pobudza przemianę materii w skórze, dlatego stosowanie rumiankowych specyfików daje widoczne efekty lecznicze.

Rumianek jest naturalnym kosmetykiem szczególnie lubianym przez… blondynki. Używa się go powszechnie w preparatach do pielęgnacji tego rodzaju włosów, ponieważ lekko je rozjaśnia, przywraca im naturalny koloryt i połysk, także po farbowaniu. Domowe płukanki z kwiatów nadają się nie tylko do codziennego mycia włosów (każdych, nie wyłącznie blond), lecz także przeprowadzania kuracji przywracającej elastyczność, odżywiającej cebulki, zapobiegającej wypadaniu, ułatwiającej rozczesywanie i przeciwdziałającej pojawieniu się łupieżu.

Zostaw komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.